773 sayılı karar, Gaziantep, Adıyaman ve Kahramanmaraş illerinde bulunan bazı taşınmazların Düzbağ İçmesuyu Temini Projesi kapsamında Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Projenin üç ile yayılması, malikler bakımından kendine özgü bir soruyu öne çıkarır: itiraz ve dava hangi yerde, hangi mahkemede açılacaktır?
Taşınmazın Bulunduğu Yer Kuralı
Kamulaştırma uyuşmazlıklarında bedel tespiti ve tescil davası, kural olarak taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Çok illi projelerde bu, aynı proje için farklı illerde ayrı dosyaların yürümesi anlamına gelir. Malikin birden çok ilde taşınmazı varsa, her taşınmaz için ayrı takip yapılması gerekir; tek dosyada birleştirme beklentisi çoğu zaman karşılık bulmaz.
İdari Yargı ve Adli Yargı Ayrımı
Sürecin iki ayağı vardır. Acelelik kararı ve kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu idari yargıda tartışılır. Bedelin miktarı ve tescil ise adli yargıda, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde ele alınır. Uygulamada en sık görülen hata, bedelin düşüklüğüne ilişkin itirazın idari yargıya, işlemin iptali talebinin adli yargıya götürülmesidir. Bu karışıklık zaman kaybına ve kimi hâllerde hakkın süresinde ileri sürülememesine yol açar.
İdarenin Kimliği Neden Önemli?
Kamulaştırmayı yapan idarenin bir büyükşehir su ve kanalizasyon idaresi olması, husumetin doğru yöneltilmesi bakımından belirleyicidir. Dilekçenin yanlış tüzel kişiye yöneltilmesi, dosyanın esasına girilmesini geciktirir. Tebligat adresinin ve temsil yetkisinin başvuru öncesinde teyit edilmesi gerekir.
Üç İlde Yürüyen Süreç İçin Pratik Düzen
- Her taşınmaz için ayrı bir dosya oluşturun; tapu, kroki ve tebligat evrakını ayrı ayrı saklayın.
- Her il için ayrı süre takvimi tutun; tebligat tarihleri aynı olmayabilir.
- Ortak nitelikteki teknik itirazları (proje güzergâhı, sulama etkisi) tek bir teknik raporda toplayıp her dosyaya sunun.
- Hisseli taşınmazlarda diğer paydaşlarla iletişimi baştan kurun.
- Su temini projelerinde kalan kısmın kullanımının kısıtlanması ihtimalini ayrıca değerlendirin.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Yetki ve görev konusundaki hata, esasen haklı bir talebin dahi sonuçsuz kalmasına yol açabildiğinden, birden çok ilde taşınmazı etkilenen maliklerin başvuru öncesinde hukuki değerlendirme alması yerinde olur.