774 sayılı karar ile bazı ovalar büyük ova koruma alanı olarak belirlenmiştir. Bu belirleme, ilgili alandaki tarım arazilerinin kullanım biçimini doğrudan etkiler. Arazisi koruma alanı sınırları içinde kalan malik için asıl soru, mevcut kullanımının devam edip edemeyeceği ve yeni bir yatırım için hangi izin sürecinin işletileceğidir.
Koruma Alanı İlanının Sonucu
Toprak koruma ve arazi kullanımına ilişkin mevzuat, tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasını kural olarak sınırlar. Büyük ova koruma alanı ilan edilen yerlerde bu sınırlama daha da belirgin hâle gelir; tarım dışı kullanım ancak öngörülen istisnalar çerçevesinde ve yetkili birimin izniyle mümkün olabilir. Dolayısıyla arazi üzerinde yapı, tesis veya depolama alanı planlayan kişinin, imar durumundan önce toprak koruma mevzuatı yönünden değerlendirme yaptırması gerekir.
İzin Süreci Nasıl Yürür?
- Başvuru, arazinin bulunduğu ildeki tarım ve orman il müdürlüğü nezdinde yapılır.
- Talep, toprak koruma projesi ve teknik raporlarla desteklenir.
- Değerlendirmede arazinin niteliği, sulanabilirlik durumu ve alternatif alan bulunup bulunmadığı önem taşır.
- İzin verilmesi hâlinde dahi, izin şartlarına aykırı kullanım ayrı bir ihlal oluşturur.
İzinsiz Kullanımın Yaptırımları
Tarım arazisinin izinsiz olarak amaç dışı kullanılması, idari para cezası ile arazinin eski hâline getirilmesi yükümlülüğünü gündeme getirebilir. Uygulamada malikler çoğu zaman yapının tamamlanmasının durumu meşrulaştıracağını düşünür; oysa yapılan masraf, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmaz ve zarar büyür. Bu nedenle risk, inşaat başlamadan önce değerlendirilmelidir.
İdari Para Cezasına İtiraz ve Süre
- Ceza tutanağının tebliğ tarihini ve tebligatın kime yapıldığını tespit edin.
- Tutanakta hangi fiilin, hangi parselde ve hangi tarihte tespit edildiğinin yazılı olup olmadığını kontrol edin.
- Tespitte kullanılan ölçüm ve fotoğrafların dosyada bulunup bulunmadığını inceleyin.
- Kararda gösterilen başvuru yolunu ve süresini not edin; bu tür yaptırımlarda süreler kısadır.
- Aynı fiile ilişkin eski hâle getirme talebinin ayrıca bildirilip bildirilmediğini takip edin.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Arazinizin koruma alanı içinde kalıp kalmadığı ve planladığınız kullanımın izne tabi olup olmadığı, parsel bazında incelemeyi gerektirir; yatırım kararından önce hukuki ve teknik değerlendirme alınması, telafisi güç kayıpları önler.