R3-YOZGAT-1 RES projesi kapsamında Yozgat ilindeki bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasını öngören 8353 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, tek bir dosya değil, birbirinden bağımsız iki ayrı yargı yolunu aynı anda gündeme getirir. Hak sahiplerinin en sık yaptığı hata, bu iki yolu birbirine karıştırmak ve talebini yanlış mercie yöneltmektir.
İki Ayrı Yargı Kolu, İki Ayrı Konu
Kamulaştırma işleminin ve dayanağı kararın hukuka uygunluğunun denetimi idari yargının işidir. Buna karşılık taşınmazın bedelinin belirlenmesi ve idare adına tesciline karar verilmesi adli yargıda, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür. Aynı taşınmaz için biri iptal, diğeri bedel eksenli iki dosyanın paralel yürümesi olağandır. Bedel davasında kamulaştırmanın kamu yararına aykırı olduğunu ileri sürmek, o dosyada karşılık bulmayan bir savunmadır.
İdari Yargıda Neyi Tartışabilirsiniz
- Acelelik halinin somut olarak ortaya konulup konulmadığı
- İşlemin proje kapsamıyla ve kamu yararı amacıyla bağdaşıp bağdaşmadığı
- Kapsama alınan alanın projenin gerektirdiği ölçüyü aşıp aşmadığı
- İşlemin yetki, şekil ve usul yönünden taşıması gereken unsurları
İdari yargıda dava açma süreleri kısadır ve genellikle işlemin yazılı bildiriminden ya da ilanından itibaren işlemeye başlar. Sürenin başlangıç anını yanlış hesaplamak, esas incelemeye hiç geçilmeden dosyanın süre yönünden reddiyle sonuçlanabilir.
Adli Yargıda Yürüyen Dosyanın Mantığı
Bedel tespiti ve tescil davasında mahkeme, taşınmazın niteliğini, konumunu ve kullanım biçimini keşif ve bilirkişi incelemesiyle saptar. Burada malikin rolü savunma değil, katkı sunmaktır: hangi verinin eksik olduğunu, hangi kabulün gerçeğe uymadığını göstermek. Duruşmalara katılmamak, dosyanın yalnızca idarenin sunduğu belgelerle şekillenmesi anlamına gelir.
Yürütmenin Durdurulması Talebinin Yeri
İdari yargıda açılan davada yürütmenin durdurulması istenebilir; ancak bu talebin kabulü, şartlarının somut olarak ortaya konulmasına bağlıdır. Talep reddedilse dahi esas hakkındaki inceleme sürer. Öte yandan idari yargıda verilecek bir karar, adli yargıda görülen bedel dosyasının seyrini etkileyebileceğinden, iki dosyanın birbirinden habersiz yürütülmemesi gerekir.
Pratik Sonuç
Kararı gördükten sonra atılacak ilk adım, taşınmaz için hangi taleplerin hangi mercie yöneltileceğini bir arada planlamaktır. Yanlış mercie yapılan başvuruda geçen zaman, çoğu zaman diğer yol için öngörülen süreyi de tüketir.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatır ve somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Yozgat ilindeki parselinizle ilgili adım atmadan önce, elinizdeki tebligat ve tapu belgeleriyle birlikte hukuki görüş almanız isabetli olacaktır.