Deterjan, mekanik temizleme tozu ve çamaşır sularından numune alınırken uyulacak kuralları belirleyen tebliğ, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetinin en kritik aşamasını düzenler: ürünün laboratuvara giden örneğinin nasıl seçileceği, nasıl mühürleneceği ve kime teslim edileceği. Üretici ve dağıtıcı bakımından savunmanın kaderi çoğu zaman bu aşamada belirlenir.
Numune Alma Neden Usul Meselesidir?
Analiz sonucu, ürünün uygunsuz sayılmasının tek teknik dayanağıdır. Numune usulüne aykırı alınmışsa sonucun güvenilirliği tartışmaya açılır. Bu nedenle denetim sırasında tutanağa yazılanlar, sonradan hazırlanacak teknik raporlardan daha belirleyici olabilir.
Denetim Sırasında Kayıt Altına Alınması Gerekenler
- Numunenin alındığı parti/seri numarası ve üretim tarihi.
- Alınan miktar ile ürünün ambalajının açılıp açılmadığı.
- Mühürleme yönteminin ve mühür numarasının tutanağa geçirilip geçirilmediği.
- Şahit numunenin ayrılıp ayrılmadığı ve kimde kaldığı.
- Saklama koşulu gerektiren ürünlerde taşıma sırasındaki koşullar.
Şahit Numune ve İkinci Analiz Talebi
Şahit numune, ilk analiz sonucuna itiraz edildiğinde başvurulacak karşılaştırma imkânıdır. Bu nedenle işletmenin şahit numuneyi kendi tesisinde uygun koşullarda ve kimliği belirlenebilir şekilde muhafaza etmesi gerekir. İkinci analiz talebi süreye bağlıdır; tebliğ edilen sonucun üzerindeki tarihin geçirilmesi hâlinde, teknik olarak haklı bir itiraz dahi usulen değerlendirilemez hâle gelebilir.
Uygunsuzluk Kararının Doğurduğu Sonuçlar
Ürün güvenliği mevzuatına dayanan uygunsuzluk kararları tek bir yaptırımla sınırlı kalmaz. Piyasaya arzın durdurulması, ürünün toplatılması, düzeltici faaliyet yükümlülüğü ve idari para cezası birlikte gündeme gelebilir. Bunların her biri ayrı bir idari işlem olduğundan, hangisine karşı hangi sürede başvurulacağı ayrı ayrı belirlenmelidir. Toplatma kararı uygulanmaya başladığında ortaya çıkan ticari zarar ise, işlemin hukuka aykırılığı ortaya konabilirse ayrı bir tazminat tartışmasının konusu olur.
Savunma Dosyasını Kurma Sırası
- Denetim tutanağının imzalı nüshası ve varsa düşülen şerhler.
- Ürüne ait teknik dosya, formülasyon ve etiket bilgileri.
- Aynı partiye ilişkin kendi kalite kontrol kayıtlarınız.
- Akredite bir laboratuvardan alınan karşı analiz sonucu.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Numune usulüne yönelik itirazların sonucu, tutanak içeriğine ve laboratuvar kayıtlarına göre değişebileceğinden, denetim sonrası ilk günlerde hukuki değerlendirme alınması yararlı olur.