Evde bakım hizmetlerinin sunumuna ilişkin düzenlemeler, hizmetin hastanın kendi konutunda verilmesinden kaynaklanan özel riskleri karşılamayı amaçlar. Sağlık kuruluşunun fiziki denetimi kolaydır; buna karşılık evde verilen hizmette kayıt tutma, personel yetkinliği ve mahremiyet yükümlülükleri çok daha kırılgandır.
İzin Belgesi Olmadan Faaliyetin Sonucu
Evde bakım birimi olarak faaliyet göstermek izne tabidir. İzinsiz faaliyet, yalnızca idari para cezasıyla sonuçlanmaz; faaliyetin durdurulması ve hizmet verilen hastalar bakımından sözleşmesel sorumluluk tartışmaları da doğar. İzin kapsamının aşılması, örneğin izinde yer almayan tıbbi işlemlerin evde uygulanması da benzer sonuç yaratır.
Personel ve Yetkinlik Kayıtları
- Hizmeti veren sağlık personelinin diploma ve tescil belgeleri güncel tutulmalıdır.
- Hangi personelin hangi hastaya, hangi tarihte hizmet verdiği izlenebilir olmalıdır.
- Nöbet ve ulaşılabilirlik düzeni yazılı hâle getirilmelidir.
- Hasta yakınına yapılan eğitim ve bilgilendirmeler imza karşılığı kayda geçirilmelidir.
Aydınlatılmış Onam ve Kayıt Düzeni
Evde uygulanan işlemlerde onam, hastane ortamındaki kadar sistematik alınmadığı için sonradan ispat sorunu yaşanır. İşlem öncesi bilgilendirmenin, risklerin ve alternatiflerin yazılı belgeye dönüştürülmesi hem hasta hem kuruluş yararınadır. Hasta dosyasının evde tutulan bölümü ile merkezde tutulan bölümü arasında tutarsızlık bulunması, bir uyuşmazlıkta kuruluş aleyhine yorumlanabilir.
Sağlık Verisinin Korunması
Evde bakım kayıtları, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli kişisel veri içerir. Bu veriler için işleme şartları daha dardır ve alınması gereken teknik-idari tedbirler ağırlaşır. Uygulamada en sık karşılaşılan zafiyetler; personelin kişisel telefonuyla hasta fotoğrafı paylaşması, kâğıt formların araçta bırakılması ve mesajlaşma gruplarında hasta bilgisi dolaştırılmasıdır. Her biri ayrı bir veri ihlali riski doğurur.
Denetime Hazırlıklı Olmak
- İzin belgesi, kapsamı ve varsa tadilleri tek dosyada bulundurun.
- Personel özlük ve yetkinlik kayıtlarını periyodik olarak gözden geçirin.
- Onam formlarını, hizmet kayıtlarını ve şikâyet yönetimi kayıtlarını tarihli tutun.
- Veri işleme envanteri ile saklama sürelerini yazılı politikaya bağlayın.
Yukarıdaki başlıklar genel çerçeve sunar. Hizmetin kapsamı ve hasta profili değiştikçe yükümlülükler farklılaştığından, izin süreci ve denetim sonrası işlemlerde dosyaya özgü hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.