İç Denetim Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları hakkındaki 9509 sayılı düzenleme, kamu idarelerindeki iç denetim faaliyetinin merkezi düzeyde nasıl yönlendirileceğini belirler. Kurulun aldığı kararlar, taşrada çalışan bir iç denetçinin günlük işleyişine kadar iner.
Kurulun kamu mali yönetimindeki konumu
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kurulan yapıda iç denetim, harcama sonrası bir teftiş mekanizması değil, risk esaslı ve danışmanlık boyutu da olan bir güvence faaliyeti olarak tasarlanmıştır. İç Denetim Koordinasyon Kurulu ise bu faaliyetin standartlarını, mesleki ilkelerini ve raporlama çerçevesini belirleyerek idareler arasında yeknesaklık sağlar.
Kurul kararları idareler için ne ölçüde bağlayıcı?
Kurulun belirlediği standart ve rehberler, idarelerin iç denetim birimlerinin uyması gereken çerçeveyi oluşturur. Uygulamada tartışma, bu çerçevenin idarenin kendi iç düzenlemesiyle daraltılıp daraltılamayacağı noktasında çıkar. Kurul çerçevesine aykırı bir kurum içi talimat, iç denetçinin bağımsızlığını zedelediği ölçüde sorunludur.
Bağımsızlık ve tarafsızlık
İç denetçinin, denetlediği faaliyetin yürütülmesine dahil edilmesi tarafsızlığı ortadan kaldırır. Kurumların en sık düştüğü hata, iç denetçiye rutin işlem onayı, komisyon üyeliği veya idari görev verilmesidir. Bu görevlendirmeler, sonradan düzenlenen raporun güvenilirliğini de tartışmalı hale getirir.
Denetim raporu ile disiplin ve ceza süreçleri arasındaki sınır
İç denetim raporu, bir disiplin soruşturması raporu değildir. Raporda tespit edilen bir bulgu, doğrudan disiplin cezasının gerekçesi yapılamaz; kural olarak ayrı bir soruşturma açılması, ilgilinin savunmasının alınması ve delillerin o dosyada değerlendirilmesi gerekir. Suç şüphesi doğuran bulgularda ise yetkili makama bildirim yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir. Bu sınırın karıştırılması, sonradan verilen cezanın usul yönünden sakatlanmasına yol açar.
Uygulamada sık görülen aksaklıklar
- Denetim programının risk analizine dayandırılmadan, geçmiş yılın kopyası olarak hazırlanması
- Bulguya ilişkin idare görüşünün alınmaması veya rapora yansıtılmaması
- Rapor önerilerinin takibi için eylem planı yapılmaması
- Denetim kanıtlarının, sonradan doğrulanamayacak biçimde özet halinde tutulması
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İç denetim raporlarına bağlı olarak hakkınızda başlatılan bir süreç varsa, raporun kapsamı ile size uygulanan işlemin dayanağının ayrı ayrı incelenmesi gerektiğinden hukuki destek almanız uygun olur.