Kooperatifçilik alanında danışma kurulu niteliğindeki yapılar, doğrudan bağlayıcı idari işlem üretmekten çok, politika oluşturma ve görüş bildirme işlevi görür. Bu ayrım pratikte önemlidir: kooperatif ortaklarının bir kurul görüşüne karşı ne yapabileceği, o görüşün hukuki niteliğine göre değişir.
Danışma Görüşü ile Bağlayıcı İşlem Farkı
Bir metnin dava konusu edilebilmesi için kişinin hukuki durumunda değişiklik yaratan, icrai nitelikte bir işlem olması aranır. Yalnızca öneri içeren, uygulanması için ayrıca bir idari karar gerektiren görüşler kural olarak tek başına dava konusu yapılamaz. Ortakların asıl hedef alması gereken, o görüşe dayanılarak tesis edilen somut işlemdir.
Kurul Yapısına İlişkin Şekil Denetimi
- Toplantının usulüne uygun çağrı ile yapılıp yapılmadığı
- Toplantı ve karar yeter sayısının tutanakta gösterilip gösterilmediği
- Kurul üyeliğinin temsil edilen kesimlere göre doğru oluşturulup oluşturulmadığı
- Menfaat çatışması bulunan üyenin oylamaya katılıp katılmadığı
Kooperatif Ortağı Açısından Pratik Sonuçlar
Danışma kurulu çıktıları, bakanlık düzeyinde çıkarılan düzenlemelere ve denetim uygulamalarına dayanak yapılabilir. Ortak, kendi kooperatifinde bu doğrultuda alınan genel kurul veya yönetim kurulu kararına karşı, kooperatifler mevzuatındaki iptal yolunu kullanabilir. Burada süre çok kısadır ve kararın öğrenilmesine bağlı olarak işlemeye başlar; bu nedenle genel kurul tutanağının bir örneğinin toplantı sonrası hemen temin edilmesi önerilir.
Belge Toplama Sırası
- Genel kurul çağrı ilanı ve gündem metni
- Hazirun cetveli ve toplantı tutanağı
- Karara dayanak gösterilen kurul görüşü veya yazı
- Ortaklık kaydını gösteren defter kayıtları
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirildiğini gösteren sayfa
En Çok Yapılan Hata: Muhalefet Şerhinin Yazılmaması
Toplantıda karara karşı olduğunu sözlü olarak belirtip tutanağa yazdırmayan ortak, sonradan iptal talebinde ciddi bir usul engeliyle karşılaşabilir. Şerh kısa olabilir; ancak hangi gündem maddesine, hangi nedenle karşı çıkıldığı açıkça yazılmalı ve tutanak imzalanmadan önce metne girdiği kontrol edilmelidir.
Yukarıdaki bilgiler tanıtıcı niteliktedir. Kooperatif kararlarına ilişkin süreler çok kısa olduğundan, karardan haberdar olduğunuz anda tutanaklarınızla birlikte hukuki destek almanız gecikmeden kaynaklanan hak kaybını önler.