Orta Doğu Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği, üniversitenin eğitim ve araştırma faaliyetleri dışında yürüttüğü danışmanlık, proje, analiz ve test hizmetlerinin mali çerçevesini belirler. Yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun döner sermayeye ilişkin hükümlerine dayanır ve pratikte en çok gelir dağıtımı ile ek ödeme hesabı başlıklarında uyuşmazlık üretir.
Döner Sermaye Faaliyeti Nasıl Doğar?
Bir işin döner sermaye kapsamında sayılabilmesi için üniversite birimince, kurumsal onay alınarak ve sözleşmeye bağlanarak yürütülmesi gerekir. Öğretim elemanının kişisel olarak, kurum dışında ve kurum onayı olmaksızın yaptığı iş döner sermaye kapsamına girmez; bu ayrım hem ek ödeme hakkı hem de disiplin sorumluluğu bakımından belirleyicidir.
Gelir Dağıtımında Sık Görülen Anlaşmazlıklar
- Proje yürütücüsü ile katkı sağlayan diğer personel arasındaki pay oranının belirlenmesi
- Kurum payı, bilimsel araştırma projeleri payı ve hazine payı kesintilerinin hesaplanması
- Katkı oranının hangi belgeyle ispatlanacağı
- Proje bitmeden ayrılan personelin hak ettiği tutar
Bu noktalarda esas alınacak belge, işin başında düzenlenen görev dağılım çizelgesi ve birim yönetim kurulu kararıdır. Sözlü mutabakatlar sonradan ispatlanamamaktadır.
Ek Ödemeye İtiraz Yolu
Personel, kendisine yapılan ek ödemenin eksik hesaplandığı kanaatindeyse önce idareye yazılı başvuruda bulunmalıdır. Başvuruya verilen ret cevabı veya cevap verilmemesi üzerine idari yargıda dava açılabilir. Burada kritik olan, dava açma süresinin ödemenin yapıldığı ya da bordronun tebliğ edildiği tarihten işlemeye başlaması ve her ödeme döneminin ayrı bir işlem sayılmasıdır.
Denetim ve Mali Sorumluluk
Döner sermaye harcamaları mali denetime tabidir. Belgeye dayanmayan harcama, piyasa fiyatının üzerinde alım veya usulüne uygun olmayan hizmet alımı, ilgili personel bakımından hem kamu zararı hem de disiplin sorumluluğu doğurabilir. Bu nedenle her harcamanın teklif, onay ve fatura zinciri eksiksiz tutulmalıdır.
Kayıt Düzeni İçin Kontrol Listesi
- İşin döner sermaye kapsamında olduğunu gösteren yönetim kurulu kararı
- Hizmet sözleşmesi ve bedel tarifesi
- Katkı oranlarını gösteren imzalı çizelge
- Tahsilat ve dağıtım bordroları
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Döner sermaye uygulaması üniversiteden üniversiteye ve dönem dönem değiştiği için, somut bir alacak veya sorumluluk tartışmasında güncel yönetmelik metni ve birim kararları üzerinden ayrıca inceleme yapılması yerinde olur.