KVKK m.11/g: İlgili kişinin, kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme hakkı vardır. AI kararları için kritik.
Otomatik Karar Örnekleri
- Kredi başvuru reddi (algoritma ile)
- İK CV elemesi (AI taraması)
- Sigorta primi hesaplama
- Algoritmaya dayalı reklam hedefleme
- Yüz tanıma ile kimlik doğrulama
- Sahtecilik tespiti
İlgili Kişinin Hakları
- Otomatik karara konu olduğunu öğrenme
- Mantığı hakkında bilgi alma
- İnsan müdahalesi talep etme
- Karara itiraz etme
- Açıklama isteme
GDPR Article 22
- Tamamen otomatik karara konu olmama hakkı
- Profilleme dahil
- İstisnalar: sözleşme gereği, kanunda öngörülmüş, açık rıza
- Türk hukukunda da emsal niteliği
Sektörel Etki
- Kredi: red gerekçesi açıklanmalı
- İK: AI elemesi sonrası insan değerlendirmesi şart
- Sigorta: primlemenin temeli açıklanmalı
- E-ticaret: dinamik fiyatlandırma transparan olmalı
KVKK Kurulu Yaklaşımı
KVKK Kurulu, yapay zeka uygulamalarında "şeffaflık" ve "insan denetimi" ilkelerine vurgu yapmakta, tamamen otomatize edilmiş kritik kararlarda mağduriyet hâlinde ihlâl kabul etmektedir.
Şirketlerin Yapması Gerekenler
- Algoritma açıklanabilir olmalı
- İnsan müdahalesi mekanizması
- Bias (yanlılık) testi
- Düzenli denetim
- İlgili kişiye açıklama olanağı
KVKK ve teknoloji hukuku avukatı önerilir.