Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerin, yani deepfake içeriklerin yayılması hem kişilik haklarını hem ceza hukukunu ilgilendirir. Türk Ceza Kanunu'nun bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı İnternet Kanunu ve 6698 sayılı KVKK bir arada devreye girer. Bu rehber, mağdurun izleyebileceği hızlı ve kalıcı yolları anlatır.
İlk Refleks: Kaybolmadan Delillendirmek
Deepfake içeriklerin en tehlikeli yanı, hızla silinip başka hesaplarda yeniden ortaya çıkmasıdır. Bu yüzden içerik kaldırılmadan önce; bağlantı adresi, yayın tarihi, hesabın kimliği ve içeriğin kendisi noter ya da güvenli bir yöntemle tespit ettirilmelidir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden URL ve zaman bilgisi de kaydedilmelidir.
İçerik Kaldırma İçin İki Ayrı Kanal
Sahte içerikle mücadelede paralel iki yol izlenebilir:
- Platform bildirimi: İlgili siteye doğrudan şikâyet ile hızlı erişim engeli sağlanabilir.
- Yargısal yol: 5651 kapsamında erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Kişisel Verinin İşlenmesi Boyutu
Deepfake çoğu zaman kişinin yüzü, sesi gibi verilerinin rızası dışında işlenmesini içerir. Bu durum KVKK kapsamında da hak doğurur; veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu, içerik kaldırmanın yanında ayrı bir baskı unsuru oluşturur.
Ceza Boyutu ve Şikâyet
Deepfake içeriğin niteliğine göre; özel hayatın gizliliğini ihlal, hakaret, şantaj veya bilişim sistemine ilişkin suçlar gündeme gelebilir. Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusunda, toplanan dijital deliller ve varsa içeriğin yayıldığı hesap bilgileri sunulmalıdır.
Zaman Baskısını Yönetmek
Bu tür dosyalarda gecikme, içeriğin daha geniş kitlelere ulaşması demektir. Bu nedenle delil tespiti, kaldırma talebi ve suç duyurusu ayrı ayrı bekletilmeden, eşzamanlı yürütülmelidir. Bazı şikâyet haklarında sürelerin işlediği unutulmamalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirmedir. Her deepfake vakası; içeriğin türü, yayılma biçimi ve failin belirlenebilirliğine göre farklıdır. Somut olayda profesyonel destek almanız süreci hızlandırır.