Yapay zeka ile üretilen sahte görüntü ve ses içerikleri, kişilerin itibarını ve mahremiyetini hızla zedeleyebilir. Bu tür içeriklerle karşılaşan mağdur için zamanla yarışan iki hedef vardır: içeriğin yayından kaldırılması ve delilin kaybolmadan korunması. Bu rehber, deepfake içeriklere karşı platform başvurusu ve erişim engeli sürecini konu odağıyla ele alır.
İçeriğin Hukuki Niteliği
Deepfake bir içerik, duruma göre birden fazla hukuki ihlali aynı anda barındırabilir. Kişilik haklarının ihlali, özel hayatın gizliliğinin çiğnenmesi ve KVKK kapsamında kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi birlikte gündeme gelebilir. İçeriğin cinsel nitelikli olması ya da bir dolandırıcılık amacına hizmet etmesi, ağırlaştırıcı boyutlar ekler.
Delili Önce Korumak
İçeriğin kaldırılmasını istemek doğaldır; ancak kaldırma öncesinde delilin güvenli biçimde saklanması gerekir. Aksi halde içerik yayından kalktığında ispat güçleşir. Bu nedenle bağlantı adresleri, ekran görüntüleri ve içeriğin yayınlandığı tarih düzenli biçimde kayıt altına alınmalıdır.
- İçeriğin bulunduğu adresler ve yayın tarihleri belgelenir.
- Ekran görüntüleri ve mümkünse noter ya da güvenli kayıt yöntemleri kullanılır.
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden şikayet iletilir.
- Paralel olarak yargısal erişim engeli yolu değerlendirilir.
Erişim Engeli Yolu
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişilere içeriğe erişimin engellenmesini talep etme imkanı tanır. Bu yol, platform başvurusundan sonuç alınamadığında ya da hızlı müdahale gerektiğinde devreye girer. Talebin, ihlali gösteren somut bağlantı ve gerekçelerle desteklenmesi gerekir.
Cezai Boyut
Deepfake içerik, teknik bir sisteme müdahaleyi de içeriyorsa TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları gündeme gelebilir. Ayrıca içeriğin niteliğine göre kişilere karşı işlenen suçlar bakımından ayrı bir şikayet süreci başlatılabilir. Cezai ve hukuki yolların birlikte yürütülmesi, mağdurun korunmasını güçlendirir.
Her deepfake olayının teknik ve olgusal zemini farklıdır; bu nedenle izlenecek yol olaya göre kurulur. Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Böyle bir içerikle karşılaşıldığında, hem delilin korunması hem içeriğin kaldırılması için gecikmeden hukuki destek almak önem taşır.