Yapay zekâyla üretilmiş sahte görüntü veya seslerin bir kişiyi hedef alması, hem ceza hem de kişilik hakları boyutuyla ele alınması gereken bir durumdur. Bu rehber, TCK'nın bilişim ve özel hayata ilişkin hükümleri ile 5651 ve KVKK çerçevesinde deepfake içeriğe karşı suç duyurusu sürecini açıklar.
Fiil Hangi Suçları Oluşturabilir?
Deepfake içerik, tek bir suç tipiyle sınırlı değildir. Kişinin görüntüsünün rızası dışında üretilip yayılması özel hayatın gizliliği, hakaret, şantaj ya da müstehcenlik gibi farklı hükümleri gündeme getirebilir. İçeriğin niteliği ve yayılma biçimi, hangi suçların oluştuğunu belirler; bu nedenle şikâyet dilekçesi olayı somut olarak anlatmalıdır.
Delili Kaybetmeden Nasıl Korunur?
Dijital içerik hızla silinebildiğinden, ilk adım delilin kaybolmadan tespit edilmesidir. İçeriğin bulunduğu bağlantı, yayın tarihi ve ekran görüntüleri, mümkünse tarih damgalı biçimde saklanmalıdır. Delilin hukuka uygun elde edilmesi, sonraki aşamada ispat değerini korumak açısından önemlidir.
Nereye Başvurulur?
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak soruşturma başlatılabilir.
- İçeriğe erişimin engellenmesi için 5651 kapsamında ayrıca talep yapılabilir.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi yönüyle Kurul'a başvuru gündeme gelebilir.
Erişim Engeli ile Ceza Süreci Ayrı İşler
İçeriğin yayından kaldırılması ile failin cezalandırılması iki ayrı süreçtir. Erişim engeli hızlı bir koruma sağlarken, ceza soruşturması failin kim olduğunun tespitini gerektirir. Failin belirlenmesi için içeriğin yayımlandığı platformdan trafik bilgisi talep edilmesi çoğu zaman zorunludur.
Sonuç
Deepfake mağduriyetinde en büyük risk, delilin zamanla yok olmasıdır; bu yüzden hızlı hareket gerekir. Her olayın teknik ve hukuki boyutu farklı olduğundan, içerik incelenmeden genel bir yol çizilmemeli; bilişim hukuku alanında destek alınmalıdır.