Yapay zekayla üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları (deepfake), bir kişinin yüzünü veya sesini rızası dışında içeriklere yerleştirerek itibar, mahremiyet ve kişisel veri ihlallerine yol açar. Bu rehber, deepfake mağduriyetinde suç duyurusu sürecini ve dijital delilin korunmasını konu alır.
Fiilin Hukuki Görünümü
Deepfake içerik, olayın özelliğine göre birden çok hukuki zeminle değerlendirilebilir. Sahte müstehcen içeriklerde özel hayatın gizliliğinin ihlali ve hakaret gündeme gelirken; bir sistemin ele geçirilmesi veya verinin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ve 6698 sayılı KVKK çerçevesindeki kişisel veri ihlali birlikte tartışılır. İçeriğin bir internet ortamında yayılması halinde 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi de talep edilebilir.
Delili İlk Anda Sabitlemek
Dijital içerik hızla kaybolabildiği için ilk yapılması gereken delili bozmadan kaydetmektir. Ekran görüntüsü tek başına çoğu zaman yetersizdir; içeriğin bağlantısı, yayın tarihi, hesap bilgileri ve mümkünse noter veya bilirkişi eliyle tespit tutanağı oluşturulması ispat gücünü artırır. İçeriği paylaşan hesabın kendi elinizle silinmesi ya da tahrif edilmesi, sonradan aleyhinize yorumlanabilir.
Erişim Engelleme ile Ceza Sürecini Ayırın
İçeriğin yayından kaldırılması için yürütülen sulh ceza hakimliğine başvuru ile failin cezalandırılmasına yönelik soruşturma birbirinden bağımsız ilerler. Birini yapmak diğerinin yerine geçmez; genellikle önce içeriğin yayılmasını durdurmak, sonra faili tespit sürecini işletmek pratik bir sıralamadır.
Faili Belirleme Zorluğu
Deepfake içerikler çoğu kez anonim hesaplardan yayılır. Failin kimliği, platform kayıtları ve IP verileri üzerinden ancak yetkili merci talebiyle çözülebildiğinden, savcılığa yapılan başvuruda hangi platform ve hangi bağlantının araştırılmasını istediğinizi açık yazmak süreci hızlandırır.
Özet Kontrol Listesi
- İçeriğin bağlantısını ve üst verisini bozmadan kaydedin.
- Tespit tutanağı veya bilirkişi kaydı oluşturun.
- Erişim engelleme ile ceza soruşturmasını ayrı yürütün.
- Kişisel veri boyutu için KVKK yolunu da değerlendirin.
Bu içerik genel niteliktedir. Her deepfake olayının teknik ve hukuki koşulları farklıdır; içeriğin türü ve yayılma biçimine göre profesyonel değerlendirme almanız önerilir.