Deepfake, yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses içerikleridir; kişilik haklarına saldırı, dolandırıcılık ve iftira gibi çok sayıda hukuki sorunla iç içedir. Bu tür dosyalarda başarının anahtarı, dijital delilin bütünlüğünü koruyan bir delil zinciri kurmaktır. Bilişim suçları bakımından TCK'nın 243-245 arası hükümleri, içeriğin kaldırılması yönünde ise 5651 sayılı Kanun ve KVKK devreye girer.
Delilin İlk Anda Sabitlenmesi
Sahte içerik hızla yayılır ve silinebilir; bu nedenle ilk yapılması gereken, içeriğin bulunduğu adresle birlikte tarih ve saat bilgisini de kapsayacak şekilde tespit edilmesidir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalır; içeriğin URL'si, yayınlandığı platform ve erişim bilgileri birlikte kayıt altına alınmalıdır. Mümkünse noter veya adli tespit yoluyla sabitleme yapılmalıdır.
Adli Bilişim İncelemesi
- İçeriğin üretim izlerini (metadata, sıkıştırma artefaktları) inceleyen teknik rapor
- Kaynak hesabın IP ve bağlantı kayıtlarının usulüne uygun temini
- Orijinal ile sahte içeriğin karşılaştırmalı analizi
Bu incelemelerin, delilin hukuka uygun elde edilmesi ilkesine uygun yürütülmesi zorunludur; aksi halde rapor hükme esas alınamaz.
İçeriğin Erişime Kapatılması
Kişilik haklarını ihlal eden yayın için 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talep edilebilir. Bu yol, ceza soruşturmasından bağımsız ve hızlı bir koruma sağlar. KVKK kapsamında ise, kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi yönüyle veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet yolu açıktır.
Ceza Boyutu ve Nitelendirme
Deepfake içeriğin amacına göre; bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal veya dolandırıcılık gibi farklı suç tipleri gündeme gelebilir. TCK'nın 243-245 arası hükümleri bilişim sistemlerine yönelik fiilleri düzenlerken, içeriğin niteliğine göre başka suçların da birlikte işlenmiş olabileceği değerlendirilir.
Zincirin Kopmaması
Delilin toplanmasından mahkemeye sunulmasına kadar her aşamada, kimin ne zaman hangi işlemi yaptığı kayıt altına alınmalıdır. Zincirdeki bir boşluk, içeriğin sonradan değiştirilmediği yönündeki güveni zedeler ve delilin ispat değerini düşürür.
Dijital delil kolayca kaybolur ve teknik değerlendirme gerektirir. Deepfake kaynaklı bir ihlalde, delilin ilk anda doğru sabitlenmesi için bilişim hukuku alanında hızla destek almanız önerilir.