Deepfake teknolojisiyle üretilen sahte görüntü ve seslerin bir kişiyi hedef alması, hem kişilik haklarına saldırı hem de suç oluşturabilir. Mağdurun elinde birden çok hukuki yol bulunur ve bunların paralel yürütülmesi genellikle en etkili sonucu verir.
İhlalin Hukuki Niteliği
Bir kişinin yüzünün veya sesinin izni dışında sentetik içeriğe yerleştirilmesi, görüntü ve ses üzerindeki hakkın ihlalidir. İçerik müstehcen ya da itibar zedeleyici ise, kişilik hakkına saldırıdan doğan manevi tazminat gündeme gelir. Aynı fiil, TCK kapsamındaki özel hayatın gizliliği ve kişilerin huzur ve sükununu bozma gibi suç tiplerini de tetikleyebilir.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
Deepfake içeriğin en kırılgan yanı, hızla silinip yayılabilmesidir. Bu nedenle mağdurun ilk yapması gereken, içeriği bulunduğu haliyle kaydetmektir.
- İçeriğin bulunduğu bağlantı, tarih ve saatiyle ekran görüntüsüne alınır
- Mümkünse noter veya e-tespit yoluyla içerik sabitlenir
- Yayılma kanalları ve etkileşim verileri not edilir
- İçeriğin sahte olduğunu gösteren teknik unsurlar belgelenir
İçeriğin Kaldırılması İçin Başvuru
5651 sayılı Kanun, kişilik haklarını ihlal eden içeriğe karşı erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması için başvuru imkanı tanır. Sulh ceza hakimliğine yapılan başvuruyla hızlı sonuç alınabilir; ayrıca içerik sağlayıcı ve barındırıcıya doğrudan uyarı yolu da işletilebilir. Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa KVKK kapsamında Kurul'a şikayet ayrı bir yol açar.
Tazminat Talebinin Kurgusu
Manevi tazminatta ihlalin ağırlığı, yayılma genişliği ve mağdurun konumu birlikte değerlendirilir. Maddi zarar varsa, örneğin ticari itibar kaybı, ayrıca talep edilebilir. Failin tespiti için erişim kayıtlarının istenmesi çoğu zaman davanın ilk aşamasını oluşturur.
Sentetik medya davaları teknik ve hukuki boyutu iç içe geçen yeni bir alandır. Somut olayınızda hangi yolun öncelikli işletileceği içeriğin niteliğine göre değişir; adım atmadan önce delilleri koruyup profesyonel destek almanız önemlidir.