Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde mağdurun karşılaştığı ilk sorun hukuki nitelendirme değil, içeriğin yayılma hızıdır. Bu nedenle 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu ile TCK ve KVKK kapsamındaki talepler paralel yürütülmelidir; biri diğerini beklemez.
İlk Saatlerde Yapılacak Delil Tespiti
- İçeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi ve hesap bilgisi kayıt altına alınır.
- Ekran görüntüsü yeterli değildir; sayfanın tarih ve saat bilgisiyle birlikte tespiti tercih edilmelidir.
- Etkileşim sayıları ve yeniden paylaşan hesaplar listelenir; yayılma zinciri sonradan geriye doğru kurulamaz.
- Dosyanın kendisi indirilip değiştirilmeden saklanır; teknik inceleme için ham dosya gerekir.
- Mağdurun uğradığı somut zarar belgelenir: iş kaybı, iptal edilen sözleşme, sağlık başvurusu.
Hızlı Yol ile Kalıcı Yol Ayrımı
Erişimin engellenmesi kararı içeriği görünmez kılar ancak faili tespit etmez ve zararı gidermez. Buna karşılık tazminat davası kalıcı sonuç doğurur fakat zaman alır. Doğru kurgu, önce içeriği durdurmak, aynı anda ceza şikâyetiyle failin tespitine yönelik teknik verilerin korunmasını sağlamak ve zarar netleştikçe tazminat talebini kurmaktır. Kişisel veri işlenmesi boyutu varsa 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolu da ayrıca değerlendirilir.
Tazminat Talebini Kurarken
Manevi tazminatta ölçü, içeriğin niteliği ve yayılma genişliğidir; bu nedenle etkileşim verileri dosyada delil işlevi görür. Maddi zarar bakımından ise iddianın belgeye bağlanması gerekir. Sorumluluğun kime yöneltileceği ayrı bir tartışmadır: içeriği üreten, ilk paylaşan ve bildirime rağmen kaldırmayan yer sağlayıcı bakımından hukuki konum aynı değildir. Bildirimin yapıldığı an ve içeriğin kaldırılma anı arasındaki fark, platform sorumluluğunun temelini oluşturur.
Süreç Sıralaması
- Delil tespiti tamamlanır ve ham kayıtlar ayrı bir ortamda saklanır.
- Erişim engeli talebi hazırlanır, içerik adresleri eksiksiz listelenir.
- Ceza şikâyeti ile teknik verilerin korunması talebi birlikte sunulur.
- Platforma yazılı bildirim yapılır ve cevap süresi kayda geçirilir.
- Zarar netleştikçe tazminat talebi güncellenerek dava yoluna taşınır.
Son Söz
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve somut olaya ilişkin görüş içermez. Deepfake dosyalarında delilin kaybolma hızı çok yüksek olduğundan, içerik fark edildiği ilk anda hukuki ve teknik desteğin birlikte devreye girmesi belirleyici olur.