Kişilik haklarını ihlal eden bir içerik ya da bir bilişim sistemine yönelik saldırı söz konusu olduğunda, iki farklı yol birlikte işletilebilir: içeriğin kaldırılması/erişimin engellenmesi ve fiilin faili hakkında suç duyurusu. Bu rehber, 5651 ve TCK çerçevesinde bu iki yolu ele alır.
Erişim Engeli ve İçerik Kaldırma
5651, kişilik haklarına saldırı ya da özel hayatın gizliliğinin ihlali hallerinde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için başvuru imkânı tanır. Kişilik hakkı ihlallerinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; özel hayatın gizliliğine ilişkin ivedi hallerde ise doğrudan Birlik aracılığıyla hızlandırılmış bir yol öngörülmüştür. Talep, hangi URL'de hangi ifadenin hangi hakkı ihlal ettiğini somut olarak göstermelidir.
Suç Duyurusunun Yeri
İçeriğin kaldırılması, faili cezasız bırakmaz. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemin işleyişini engelleme veya verileri bozma gibi fiiller TCK 243-245 kapsamında suç oluşturabilir. Bu fiiller için Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK boyutu da ayrıca değerlendirilir.
Dijital Delilin Korunması
- İçeriğin tarih-saat görünür biçimde ekran görüntüsü ve mümkünse noter tespiti
- URL, kullanıcı adı ve varsa IP/işlem kayıtlarının not edilmesi
- İçeriğin silinmesi ihtimaline karşı erken belgeleme
- Log kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan usulünce istenmesi
Dijital delilin elde ediliş biçimi hukuka aykırıysa ispat değeri tartışmalı hale gelir; bu yüzden delil, mümkün olduğunca resmî tespit yoluyla sabitlenmelidir.
İki Yolun Zamanlaması
Erişim engeli hızlı sonuç verirken ceza soruşturması failin tespitine bağlı olarak zaman alır. İçeriğin yayıldığı ilk saatler kritik olduğundan, engel başvurusu ile delil tespiti eş zamanlı yürütülmelidir.
Değerlendirme
En sık hata, içeriği kaldırtıp delili kaybetmek ya da suç duyurusunu delilsiz yapmaktır. Somut olayınıza göre hangi başvurunun önce yapılacağı değişebileceğinden, adım atmadan önce hukuki görüş almanız isabetli olur.