Phishing, kullanıcıyı sahte sayfa veya mesajla kandırarak banka ve hesap bilgilerini ele geçiren bir dolandırıcılık türüdür. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 arası hükümleri fiili cezalandırırken, mağdurun uğradığı maddi zararın tazmini ayrı bir hukuki mücadele gerektirir.
İlk Saatlerin Önemi
Yetkisiz işlem fark edilir edilmez bankaya bildirim yapılması ve işlemin durdurulmasının istenmesi kritik önemdedir. Aynı anda cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmalıdır. Paranın aktarıldığı hesaplara ilişkin bloke talebi ne kadar erken iletilirse, iadenin sağlanma ihtimali o kadar artar.
Dijital Delilin Sabitlenmesi
- Sahte mesaj, e-posta ve bağlantılar silinmeden ekran görüntüsüyle saklanmalıdır.
- İşlem dekontları, SMS onay kayıtları ve çağrı dökümleri toplanmalıdır.
- 5651 sayılı Kanun kapsamında sahte sitenin erişim kayıtları ve IP verileri talep edilebilir.
Bankanın Sorumluluğu Nerede Başlar
Her yetkisiz işlem otomatik olarak mağduru sorumlu kılmaz. Bankanın güvenli sistem sağlama ve şüpheli işlemi tespit etme yükümlülüğü bulunur. Kimlik doğrulama sürecindeki zafiyet veya olağandışı işleme müdahale edilmemesi, bankanın sorumluluğunu gündeme getirebilir. Bu nedenle olayın teknik akışı ayrıntılı belgelenmelidir.
Kişisel Verilerin İhlali Boyutu
Phishing çoğu zaman bir kişisel veri ihlaliyle iç içedir. Verilerin bir kurumdan sızması söz konusuysa KVKK kapsamında ayrıca başvuru ve şikayet yolu açıktır. Bu süreç, ceza soruşturmasından bağımsız olarak yürütülebilir.
Tazminat Talebinin Kurgusu
Maddi zararın yanı sıra, koşulları varsa manevi tazminat da talep edilebilir. Talep, sorumluluğu iddia edilen tarafa (dolandırıcı, ihmali bulunan kurum veya banka) göre ayrı ayrı kurgulanmalıdır. İlliyet bağının ve kusurun somut delillerle gösterilmesi belirleyicidir.
Her phishing olayının teknik akışı ve sorumluluk dağılımı farklıdır. Ceza ve tazminat yolları paralel yürütülebileceğinden, mağdurun erken aşamada hukuki destek alması zararın giderilmesi ihtimalini güçlendirir.