Bir kişinin hukuka aykırı davranışıyla başkasına zarar vermesi durumunda gündeme gelen haksız fiil sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat taleplerinin temelini oluşturur. Bu rehber, TBK hükümleri ile HMK usulü ekseninde; tüketici ilişkisinden kaynaklanan hallerde TKHK boyutuna da değinerek, tazminat sürecinin zaman ve usul planını ve baskın risk olan delil eksikliğini ele alır.
Sürenin İki Başlangıcı
Haksız fiilde zamanaşımı, zarar görenin hem zararı hem de failini öğrendiği andan işlemeye başlar; ayrıca fiilin üzerinden geçen daha uzun bir azami süre de vardır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı devreye girebilir. Öğrenme tarihinin belgeyle ortaya konması, süre tartışmasında belirleyicidir.
Zararı ve Nedenselliği Belgeleyen Deliller
- Zararın doğduğu olayın tutanak, fotoğraf veya kayıtla anında tespiti
- Tedavi, tamir veya yenileme giderlerini gösteren fatura ve raporlar
- Fiil ile zarar arasındaki nedensellik bağını kuran tanık ve teknik inceleme
- Kusur oranını etkileyen uyarı, ihtar ve yazışmalar
Nedensellik Bağının Kurulamaması Riski
Uygulamada davaların zayıf kaldığı nokta çoğu zaman zararın değil, zararla fiil arasındaki bağın ispatıdır. Olaydan hemen sonra alınmayan tespit, sonradan tamamlanamaz; bu yüzden delil tespiti talebi vakit geçirmeden değerlendirilmelidir. Manevi tazminatta ise zararın niteliği somut olgularla anlatılmalı, soyut ifadelerle yetinilmemelidir.
Talebin Miktarı ve Islah
Zarar kalemleri başlangıçta net değilse, dava değerinin sonradan artırılmasına imkân veren usul araçları planlanmalıdır. Bilirkişi raporuyla ortaya çıkacak farkın nasıl talep edileceği baştan kurgulanırsa, hak kaybı önlenir.
Haksız fiil dosyaları olayın niteliğine göre büyük farklılık gösterir. Süre başlangıcı ve kusur paylaşımı bakımından somut olayınızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz uygun olur.