Bir haksız fiil nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi, sadece sorumluyu göstermekle değil, zararı sayısal olarak ortaya koymakla mümkündür. Bu yazı, tazminat hesabının nasıl kurulacağını ve zarar kalemlerini belgeleyememekten doğan delil eksikliği riskini ele alır.
Sorumluluğun Dört Unsurunu Kurmak
TBK sistematiğinde haksız fiil sorumluluğu; hukuka aykırı bir fiil, kusur, zarar ve fiil ile zarar arasında nedensellik bağı unsurlarına dayanır. Tazminat hesabına geçmeden önce bu dört unsurun her birinin dosyada gösterilmesi gerekir. Nedensellik bağı zayıf kaldığında, zarar ne kadar belgeli olursa olsun talep dayanaksız kalabilir.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
Maddi zarar; fiili zarar ve yoksun kalınan kâr olarak ikiye ayrılır. Bir kaza sonucu ortaya çıkan tedavi gideri fiili zararken, çalışılamayan dönemin gelir kaybı yoksun kalınan kârdır. Manevi zarar ise ayrı bir kalemdir. Bu kalemlerin tek bir rakamda toplanması, hesabın denetlenebilirliğini zayıflatır; her kalem ayrı hesaplanmalı ve kendi belgesine bağlanmalıdır.
Belgeye Dayanmayan Talebin Zayıflığı
Uygulamada tazminat taleplerinin bir kısmı, zararın varlığı ortada olsa bile miktarın ispat edilememesi nedeniyle karşılıksız kalır. Fatura, ödeme kaydı, gelir belgesi gibi dayanaklar toplanmadan ileri sürülen rakamlar, bilirkişi incelemesinde eritilir. Bu nedenle dava açılmadan önce zarar kalemlerinin belge envanteri çıkarılmalıdır.
Hesap Kurma Sırası
- Sorumluluk unsurları tek tek dosyada gösterilir
- Maddi zarar fiili zarar ve kâr kaybı olarak ayrılır
- Her kalem ilgili belgeye bağlanır
- Zamanaşımı süresinin işleyişi kontrol edilerek dava zamanlaması planlanır
Değerlendirme
Haksız fiil davalarında talebin akıbetini çoğu kez zararın belgelenebilirliği belirler. Her olayın zarar yapısı ve nedensellik ilişkisi farklı olduğundan, buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Somut zararınızı hangi belgelerle ve hangi hesap yöntemiyle ortaya koyacağınız konusunda bireysel bir değerlendirme almanız uygun olur.