Zamanaşımı, sözleşmesel alacaklarda çoğu zaman esasa hiç girilmeden dosyayı kaybettiren sessiz risktir. TBK kapsamındaki alacaklarda sürenin ne zaman işlemeye başladığı, hangi işlemle kesildiği veya durduğu doğru saptanmadığında, haklı olan taraf dahi zamanaşımı definiyle karşılaşabilir. Ticari nitelikteki bazı uyuşmazlıklarda ise dava öncesi arabuluculuk bir dava şartıdır.
Sürenin Başlangıcını Doğru Belirlemek
Zamanaşımının işlemeye başladığı an, alacağın muaccel hale geldiği tarihe bağlıdır. Taksitli, dönemsel veya koşula bağlı edimlerde bu başlangıç noktası edim türüne göre değişir. Bu nedenle sözleşme metni, fatura tarihleri ve ihtar yazışmaları birlikte okunmadan süre hesabı sağlıklı yapılamaz.
Arabuluculuğun Süreye Etkisi
Dava şartı arabuluculuğa başvuru, zamanaşımı bakımından koruyucu bir işlev görür. Başvurunun usulüne uygun yapılması, son tutanağın doğru düzenlenmesi ve dava açma süresinin bu tutanağa göre takip edilmesi gerekir. Arabuluculuk sürecinin işlemesi ile dava açma penceresi arasındaki bağ ihmal edilirse, uzlaşmama tutanağından sonra süre kaçırılabilir.
- Muacceliyet tarihini sözleşme türüne göre saptamak
- Zamanaşımını kesen ihtar, ikrar ve dava işlemlerini belgelemek
- Arabuluculuk son tutanağı ile dava süresini birlikte izlemek
Delil Eksikliğinin Zamanaşımıyla Kesişimi
Delil eksikliği, zamanaşımının kesildiğini ileri süren taraf için özellikle önemlidir. Borçlunun borcu ikrar ettiği bir yazışma, kısmi ödeme dekontu veya noter ihtarı elde tutulmazsa, sürenin yeniden işlemeye başladığını ispat etmek güçleşir. Bu belgelerin tarih sırasına göre saklanması, definin bertaraf edilmesinde belirleyicidir.
Def'i İleri Sürülünce İzlenecek Yol
Zamanaşımı bir def'i olduğundan mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz; karşı tarafça süresinde ileri sürülmesi gerekir. Bu nedenle davalı da davacı da kendi konumuna göre süreyi ve kesilme olgularını önceden değerlendirmelidir.
Alacağın niteliği ve sözleşmenin türü, uygulanacak süreyi doğrudan etkiler. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut alacağınızın süresi için ayrıntılı bir hukuki inceleme yaptırmanız uygun olur.