Borçlar hukukunda haksız fiil tazminatı ile sözleşme yorumu uyuşmazlıkları, Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) çerçevesinde farklı zamanaşımı ve ispat rejimlerine tabidir. Talebin hangi temele dayandığının baştan doğru belirlenmemesi, süre ve delil planını kökten sarsar.
Haksız Fiilde Zamanaşımı ve Zarar
Haksız fiilden doğan tazminat talebinde zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesine bağlı bir süre ile fiil tarihinden itibaren işleyen daha uzun bir süre birlikte değerlendirilir. Bu nedenle zararın ne zaman öğrenildiği belgelenmelidir. Zararın miktarı ise fatura, ekspertiz ve tedavi giderleri gibi kalemlerle ispatlanır.
Sözleşme Yorumunda Tarafların Gerçek İradesi
Sözleşme yorumunda esas olan, lafza takılmadan tarafların gerçek ve ortak iradesini araştırmaktır. Bu iradeyi ortaya koyan yazışmalar, ön görüşme kayıtları ve edimlerin fiilen yerine getiriliş biçimi belirleyicidir. Sözleşme öncesi ve sonrası iletişim kayıtları saklanmazsa, yorum tartışması zayıf zeminde kalır.
İki Temelin Ayrımı
- Haksız fiilde kusur ve zarar bağının kurulması
- Sözleşmede edimin ihlalinin ve muacceliyetin gösterilmesi
- Aynı olayda her iki temelin birlikte ileri sürülebildiği hallerin değerlendirilmesi
İhtar ve Temerrüt Yönetimi
Sözleşmeye dayalı taleplerde çoğu zaman temerrüt için ihtar gerekir. İhtarın içeriği, tebliğ tarihi ve verilen süre, faizin başlangıcını ve talep hakkını etkiler. İhtar kayıtları dosyaya eklenmezse, temerrüdün başladığı an tartışmalı hale gelir.
Hazırlık Sıralaması
- Talebin haksız fiil mi sözleşme mi olduğunun belirlenmesi
- İlgili zamanaşımı süresinin hesaplanması
- Zarar ve irade delillerinin derlenmesi
Bu metin genel bilgilendirme sunar. Talebin hukuki temeli, süreler ve delil düzeni her uyuşmazlıkta farklıdır; dava öncesi profesyonel değerlendirme almak faydalı olacaktır.