Ceza yargılamasında kanun yolu süreleri kısa ve katıdır; kaçırıldığında kararın esasına yönelik en güçlü itirazlar bile incelenmez. Ceza Muhakemesi Kanunu ve infaza ilişkin 5275 sayılı CGTİHK çerçevesinde ilerleyen bu aşamada belirleyici olan, süre başladıktan sonra yapılanlar değil, karar açıklanmadan önce kurulmuş olan hazırlıktır. Aşağıda sürenin başlangıcı, karar öncesi kontrol listesi ve dilekçenin kapsamına ilişkin riskler ele alınmaktadır.
Sürenin Hangi Andan İşlediği
Sürenin tefhim ile mi tebliğ ile mi işlemeye başladığı, sanığın ya da vekilinin duruşmada bulunup bulunmamasına göre değişir. Yüzüne karşı açıklanan kararla, yokluğunda verilip sonradan tebliğ edilen karar aynı takvimi doğurmaz. Bu nedenle duruşma tutanağındaki hazır bulunanlar kaydı ile tebligat evrakının birlikte incelenmesi gerekir. Süre hesabında tatil günlerinin ve adli tatilin etkisi de ayrıca kontrol edilmelidir.
Karar Beklenirken Yapılacaklar
- Duruşma tutanaklarının ve tüm ara kararların eksiksiz temin edilmesi
- Reddedilen delil taleplerinin tarih ve gerekçesiyle listelenmesi
- Bilirkişi raporlarına yapılan itirazların dosyada bulunduğunun doğrulanması
- Lehe deliller ile bunların hangi celsede sunulduğunun eşleştirilmesi
- Kanun yolu dilekçesinin iskeletinin karar öncesinde hazırlanması
Dilekçede Sebepleri Sınırlandırma Riski
Kanun yolu başvurusunda ileri sürülen sebeplerin dar yazılması, incelemenin kapsamını fiilen daraltabilir. Buna karşılık her konuyu sıralayan uzun bir metin, güçlü itirazın görünmez olmasına yol açar. Dengeli yol, hukuka aykırılık iddialarını başlıklandırmak ve her başlığı dosyadaki sayfa ya da celse atfıyla desteklemektir. Gerekçeli karar tebliğ edilmeden başvuru yapılmışsa, gerekçe geldikten sonra ek dilekçeyle sebeplerin tamamlanması planlanmalıdır.
Kabul, Uzlaşma ve Feragat Kararlarının Süreyle İlişkisi
Uzlaşma sağlanması, şikâyetten vazgeçme ya da kanun yolundan feragat gibi tercihler geri dönülemez sonuçlar doğurur. Bu tür bir adım atılacaksa, sürenin son gününe bırakılmaması ve sonucunun sanık bakımından infaz açısından ne anlama geldiğinin önceden hesaplanması gerekir. Özellikle birden fazla suç ve birden fazla sanık bulunan dosyalarda bir sanık lehine yapılan tercih diğerlerinin durumunu etkileyebilir.
Kapanış
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; dosyanın niteliği, verilen ceza ve usul geçmişi izlenecek yolu değiştirir. Süre kaybının telafisi çok güç olduğundan, karar açıklandığı gün başvuru takviminin bir hukukçuyla teyit edilmesi önerilir.