İddianamenin kabulüyle birlikte dosya artık savunmanın da şekillendirebileceği bir alana girer. Ancak ceza yargılamasında delil sunmanın belirli bir ritmi vardır: doğru delil, yanlış zamanda sunulduğunda etkisini kaybedebilir. CMK, TCK ve 5275 sayılı kanunun infaza ilişkin düzenlemeleri birlikte düşünüldüğünde, kovuşturma boyunca tutulan takvim savunmanın omurgasını oluşturur.
Tensipten Önce Yapılması Gerekenler
Duruşma günü beklenmeden dosyanın tamamının incelenmesi, hangi delilin eksik olduğunu görmenin tek yoludur. Bu aşamada yapılacaklar sınırlı ama belirleyicidir:
- Soruşturma evrakının tamamının fiziksel ve dijital eklerle birlikte temini
- Toplanmayan delillerin listelenmesi ve toplanması için talep yazılması
- Tanık listesinin, her tanığın hangi vakıayı ispat edeceği belirtilerek sunulması
- Dijital materyalin imaj ve çözüm raporlarıyla birlikte istenmesi
Delilin Hukuka Uygunluğu Ayrı Bir Başlıktır
Bir delilin içeriği aleyhe olsa bile, elde ediliş biçimi tartışmalıysa bu itiraz ayrıca ve zamanında yazılı olarak kayda geçirilmelidir. Arama, el koyma ve iletişim tespitine ilişkin kararların dosyada bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli; eksikse celbi istenmelidir. Duruşmada sözlü söylenip tutanağa geçmeyen itiraz, üst mercide dayanak oluşturmaz.
Süre Baskısının Yoğunlaştığı Dört Nokta
- Delil ve tanık taleplerinin, dosya esasa yaklaşmadan sunulması
- Bilirkişi raporuna karşı beyanın, mahkemenin verdiği süre içinde yapılması
- Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunmanın hazırlanması
- Hüküm sonrası kanun yoluna başvuru süresinin takibi
Bu dört noktadan sonuncusu en ağır sonucu doğurur: başvuru süresi geçtiğinde hüküm kesinleşir ve tartışma artık esasa değil, sınırlı istisnalara kayar. Gerekçeli kararın tebliğ tarihi ile duruşmada yüze karşı açıklanan kısa kararın tarihi ayrı ayrı not edilmelidir.
Uzman Görüşünü Doğru Zamanlamak
Teknik tartışma içeren dosyalarda özel uzmandan alınan görüş, bilirkişi raporundan sonra sunulduğunda daha isabetli olur; çünkü ancak o zaman raporun zayıf halkası hedeflenebilir. Raporu beklemeden alınan görüş, çoğu kez genel açıklamalarda kalır ve dosyaya katkısı sınırlı olur.
Duruşma Tutanağını Delil Gibi Okumak
Her celse sonunda tutanağın örneği alınmalı; beyanların tutanağa doğru geçip geçmediği aynı gün kontrol edilmelidir. Yanlış yazılan bir beyanın düzeltilmesi, aradan celseler geçtikten sonra pratikte çok güçleşir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme niteliğindedir; isnadın türü ve dosyanın aşaması stratejiyi bütünüyle değiştirebilir. Savunma planınızı, dosyayı ham hâliyle inceleyen bir müdafi ile birlikte kurmanız gerekir.