İdarenin işlem veya eyleminden doğan zararın giderilmesi istemi İYUK çerçevesinde tam yargı davasının konusudur. Vergi kaynaklı uyuşmazlıklarda ise tablo VUK ve tahsil aşaması bakımından 6183 sayılı Kanunla birlikte okunur. Bu dosyalarda en sık kaybedilen şey hak değil, süredir.
İptal ile Tam Yargının Kesişimi
Bir idari işlem hem hukuka aykırılığı nedeniyle iptal edilmek hem doğurduğu zarar nedeniyle tazmin edilmek istenebilir. Bu iki istem birlikte veya ayrı ayrı ileri sürülebilir; ancak zamanlama tercihinin sonucu farklıdır. İptal davasının sonucunu bekleyip tazmin istemini sonraya bırakan strateji ile ikisini birlikte yürüten strateji, delil ve süre planı bakımından aynı değildir.
Yetkiyi Belirleyen Ölçütler
- Taşınmaza ilişkin uyuşmazlıklarda taşınmazın bulunduğu yer
- Kamu görevlilerine ilişkin uyuşmazlıklarda görev yerine bağlı ölçüt
- Vergi uyuşmazlıklarında tarh ve tahsil işlemini yapan dairenin bulunduğu yer
- Diğer hâllerde işlemi yapan idarenin bulunduğu yer
Birden Fazla Süre Aynı Dosyada İşler
İdari yargıda genel dava açma süresi altmış gün, vergi mahkemelerinde ise otuz gündür. Ödeme emrine karşı açılacak davada kanun on beş günlük süre öngörür. İdari eylemden doğan zararlarda ise dava öncesinde idareye başvuru gereği ile kanunda öngörülen yıllık üst sınırlar birlikte hesaplanır. Aynı dosyada bu sürelerden ikisinin ya da üçünün birlikte işlemesi mümkündür; tek bir son gün varsaymak en riskli yaklaşımdır.
Tebligatın Vergi ve İdare Dosyalarındaki Özel Riski
Bilinen adrese yapılan tebliğ, elektronik tebligat ve ilan yoluyla tebliğ, sürenin başlangıcını farklı anlarda doğurur. Elektronik tebligat kutusunun düzenli izlenmemesi, adres değişikliğinin idareye bildirilmemesi ya da ilan yoluyla tebliğin fark edilmemesi, dava hakkının sessizce tükenmesine yol açar. Bu nedenle tebliğ evrakı ve tarih bilgisi, dilekçe yazımından önce ayrı bir tabloya işlenmelidir.
Değerlendirme
Bu metin genel çerçeve sunar. İşlemin türü, tebliğ biçimi ve zararın doğduğu an her dosyada farklı hesap gerektirdiğinden, süre bitmeden önce evrakın uzman gözüyle incelenmesi önerilir.