Tam yargı davası, idarenin eylem veya işleminden doğan zararın giderilmesini amaçlar. Bu davalarda çoğu kayıp esasa ilişkin değildir; yanlış yargı koluna açılan dava, atlanan idari başvuru ve dilekçede unutulan duruşma talebi sonucu belirler.
Hangi yargı kolu, hangi mahkeme?
İYUK düzeninde idari uyuşmazlıklar idare mahkemelerinde, vergi ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıklar vergi mahkemelerinde görülür. VUK kapsamındaki bir tarhiyat tartışmasını idare mahkemesinde açmak ya da idari eylemden doğan zarar talebini vergi mahkemesine yöneltmek, dosyanın gönderilmesiyle sonuçlanır ve zaman kaybettirir. 6183 sayılı Kanun kapsamındaki takip işlemlerine yönelik itirazların kendi özel usulü bulunduğu da unutulmamalıdır.
Dava öncesi idari başvuru basamağı
Zararın idari eylemden kaynaklandığı hallerde, dava açılmadan önce idareye başvurulması gerekir. Bu basamak atlandığında dava usulden sonuçsuz kalabilir. Başvurunun tarihi, konusu ve idareye ulaştığını gösteren kayıt saklanmalıdır; sonraki aşamada sürelerin başlangıcı bu belgeye göre hesaplanır.
Duruşma talebi ve dilekçe düzeni
- Duruşma isteniyorsa bu talep dilekçede açıkça yazılmalı, sonradan hatırlanmamalıdır
- Zarar kalemleri ayrı ayrı ve rakamsal olarak gösterilmeli, toplu ifadeyle geçilmemelidir
- İdari işlemin tebliğ tarihini gösteren belge dilekçe ekine konulmalıdır
- Husumetin yöneltileceği idare, işlemi tesis eden birim esas alınarak belirlenmelidir
- Yürütmenin durdurulması talebi varsa gerekçesi ayrı başlık altında açıklanmalıdır
Zararın ispatı ve nedensellik bağı
Tam yargı davasının esasını, idarenin eylemi ile zarar arasındaki nedensellik bağı oluşturur. Bu bağ kurulmadan sunulan fatura ve gider belgeleri tek başına yeterli olmaz. Olay tarihi, idarenin müdahalesi ve zararın doğduğu an bir kronoloji tablosunda gösterilmeli; teknik değerlendirme gereken hallerde bilirkişi incelemesine esas olacak belgeler baştan dosyaya sunulmalıdır. Zararın bir kısmının başka bir kaynaktan karşılandığı hallerde bunun da açıkça belirtilmesi, tutarlılık açısından önemlidir.
Yukarıdaki anlatım genel bilgi sunar; işlemin türü ve idarenin kimliği süreci değiştirir. Dava süresi işlemeye devam ettiğinden, dosyanızı vakit kaybetmeden bir hukukçuyla değerlendirmeniz önerilir.