İdarenin eylem veya işleminden doğan zararın giderilmesi için açılan tam yargı davalarında sonucu belirleyen iki teknik nokta vardır: davanın süresinde açılmış olması ve duruşma talebinin usulüne uygun ileri sürülmesi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu her ikisini de biçim şartına bağlamıştır.
Sürenin Başlangıcı Hangi Tarihtir
Zarar bir idari işlemden doğuyorsa süre, işlemin tebliği ile işlemeye başlar. Zarar idari bir eylemden kaynaklanıyorsa önce idareye başvurulması gerekir; bu ön başvuru, zararın öğrenildiği tarihten itibaren işleyen süre içinde ve her hâlde eylem tarihinden itibaren kanunda öngörülen üst süre içinde yapılmalıdır. Başvurunun reddi veya cevapsız bırakılması üzerine dava süresi yeniden işler. Bu iki katmanlı yapının atlanması, davanın esasa girilmeden reddedilmesine yol açar.
Duruşma Talebi Kendiliğinden Doğmaz
İdari yargıda yargılama kural olarak dosya üzerinden yürür. Duruşma yapılması için talebin dava dilekçesinde veya kanunda öngörülen aşamada açıkça ileri sürülmesi gerekir. Sonradan yapılan talepler her zaman kabul edilmeyebilir. Bu nedenle duruşma isteniyorsa, talep dilekçenin sonuç kısmında ayrı bir başlık olarak yazılmalıdır.
Zararın Belgelendirilmesi
- Zararın doğduğu tarihi gösteren tutanak, rapor veya kayıt
- İdareye yapılan başvurunun tarihini kanıtlayan evrak
- Maddi zararı kalem kalem gösteren fatura ve ödeme belgeleri
- İdari işlemin dayanağı olan dosyanın örneği
- Nedensellik bağını kuran teknik veya tıbbi belgeler
Vergi Uyuşmazlıklarındaki Farklılık
Uyuşmazlık vergi kaynaklıysa, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamındaki uzlaşma ve düzeltme yolları ile dava süresi arasındaki etkileşim ayrıca değerlendirilmelidir. Aynı şekilde kamu alacağının takibi 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yürüdüğünden, ödeme emrine karşı açılacak davanın süresi genel süreden farklıdır. Bu ayrım yapılmadan hazırlanan takvim, süre kaybının en sık kaynağıdır.
- Tebliğ veya öğrenme tarihi belgeyle sabitlenir.
- Ön başvuru gerekip gerekmediği belirlenir ve ayrı süre satırı açılır.
- Yürütmenin durdurulması talebi, gerekçesiyle birlikte dilekçeye eklenir.
- Duruşma talebi dilekçede açıkça yazılır.
- Ret ihtimaline karşı kanun yolu takvimi önceden çıkarılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İşlemin türü, tebligatın şekli ve idari başvuru geçmişi süre hesabını değiştirebileceğinden, dava açmadan önce dosyanızın ayrıntılı incelenmesi gerekir.