İdari işlem veya eylemden doğan zararın giderilmesi için açılan tam yargı davasında iki teknik nokta sonucu belirler: dosyaya giren tebliğ tarihi ve zararın kalem kalem belgelendirilmesi. İYUK, VUK ve 6183 sayılı Kanun ekseninde yürüyen uyuşmazlıklarda delil eksikliği, esasa hiç girilmeden verilen ret kararlarının başlıca sebebidir.
Tebliğ Tarihi Neden İlk Delildir
Dava açma süresi, işlemin ilgiliye usulüne uygun bildirildiği tarihten işlemeye başlar. Bu nedenle dosyaya sunulan ilk belge çoğu zaman tebliğ zarfı, tebliğ alındısı veya elektronik tebligat kaydı olmalıdır. Tebligatın adres, muhatap veya usul yönünden sakat olduğu iddia edilecekse, bu iddianın kendisi de ayrıca ispatlanır: adres kayıt bilgisi, işyerinden ayrılma tarihi, aynı adrese yapılan diğer tebligatların akıbeti gibi kayıtlar birlikte sunulmalıdır.
Zararı Kalemlere Ayırmak
Tam yargı davasında toplu bir rakam yazmak yerine zararın türleri ayrıştırılmalıdır. Maddi zarar bakımından fiilen yapılan harcamalar ile yoksun kalınan kazanç ayrı ayrı gösterilir; her kalemin arkasına o kalemi doğrudan destekleyen belge konur. Manevi zarar iddiası ise olayın kişisel sonuçlarını gösteren kayıtlarla desteklenmediğinde soyut kalır.
- Fatura, ödeme belgesi ve masraf dökümleri
- İşlemden önceki ve sonraki duruma ilişkin karşılaştırmalı kayıtlar
- Sağlık, iş göremezlik veya faaliyet durdurma belgeleri
- İdareye yapılan önceki başvurular ve verilen yanıtlar
İdari İşlem Dosyasının Getirtilmesi
Uyuşmazlığın çekirdeği çoğu zaman idarenin kendi dosyasındadır. Bu nedenle dava dilekçesinde, işlemin dayanağı olan tüm bilgi ve belgelerin ilgili idareden istenmesi açıkça talep edilmelidir. Talep genel ifadelerle değil, hangi tarihli hangi işlem dosyasının istendiği belirtilerek yazıldığında sonuç alma ihtimali artar.
Ret Gerekçesine Dönüşen Eksikler
Uygulamada en sık karşılaşılan eksikler; zararın miktarının hiç açıklanmaması, illiyet bağının kurulmaması, idari işlemin iptali ile tazminat talebinin karıştırılması ve süre başlangıcının belgeye bağlanmamasıdır. Bu eksikler tek başına esasa girilmesini engelleyebilir; dolayısıyla dilekçe yazımından önce belge envanteri tamamlanmalıdır.
Son Söz
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İdarenin işlem türü, uyuşmazlığın vergi ya da idare mahkemesi görev alanına girmesi ve önceden yapılmış başvurular sonucu değiştirebilir. Somut dosyanızda süre ve delil planını bir hukukçuyla birlikte kurmanız önerilir.