İdarenin işleminden ya da eyleminden doğan zararın giderilmesi talebi, iptal davasından farklı bir mantıkla yürür. Burada tartışılan şey işlemin hukuka uygunluğundan ibaret değildir; zararın gerçekten doğduğunu, miktarını ve idarenin faaliyetiyle bağını da davacı ortaya koymak zorundadır.
Zararın Kalem Kalem Somutlaştırılması
Genel ifadelerle anlatılan bir zarar, mahkemenin hesap yapmasına elverişli olmadığı için çoğu zaman eksik karşılanır. Bu nedenle talep, birbirinden ayrılabilir kalemlere bölünmelidir: fiilen yapılan harcamalar, elde edilemeyen gelir, malvarlığında meydana gelen değer kaybı ve manevi zarar ayrı ayrı gösterilir. Her kalemin arkasına o kalemi doğrulayan belge yerleştirildiğinde, dosya bilirkişi incelemesine hazır hâle gelir. Vergilendirmeye bağlı uyuşmazlıklarda VUK, kamu alacağının takibinden doğan zararlarda ise 6183 sayılı Kanun çerçevesindeki işlemler ayrıca değerlendirilmelidir.
Tebliğ Tarihi Bütün Sürecin Çıpasıdır
İYUK bakımından dava açma süresi, kural olarak yazılı bildirimin yapıldığı tarihten işlemeye başlar. Uygulamada en çok hak kaybı da burada yaşanır: elektronik bildirim ile fiziki tebligatın aynı işlem için farklı tarihler taşıması, tebliğ evrakının usulüne aykırı düzenlenmesi ya da bildirimin muhatap yerine başka bir kişiye yapılması. Dava dilekçesinde tebliğ tarihi yazılırken, o tarihi doğrulayan evrak da eklenmelidir. Tebligatın geçersizliği ileri sürülecekse bu iddia, süreye ilişkin bir savunma olarak ayrı başlık altında kurulur.
Ön Başvuru Basamağı Atlanmamalıdır
İdari eylemden doğan zararlarda, dava açılmadan önce idareye başvurulması gereken hâller vardır. Bu başvurunun yapılmaması ya da yanlış idari makama yöneltilmesi, esasa hiç girilmeden dosyanın kapanmasına yol açabilir. Başvurunun kaydını, tarihini ve idarenin cevabını gösteren belgeler dosyaya baştan konulmalıdır.
Dosyayı Güçlendiren Kayıtlar
- Zararı doğuran olayın tarihini gösteren resmi tutanaklar
- Aynı konuda idareye yapılmış yazışmalar ve verilen cevaplar
- Harcama belgeleri ve fatura asılları
- Gelir kaybı iddiası için önceki döneme ait karşılaştırmalı kayıtlar
- Olayın teknik boyutunu gösteren rapor ve ölçüm sonuçları
İdari yargıda usule ilişkin bir eksiklik, davanın haklılığından bağımsız olarak sonucu belirleyebilir. Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir; süreye tabi bir talebiniz varsa dosyanızı bir idare hukuku uygulayıcısıyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.