İş ilişkisi sona erdiğinde en kritik değişken zamandır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar çerçevesinde bazı taleplerde süre yıllarla, bazılarında ise günlerle ölçülür. Feshin geçersizliği iddiası bakımından öngörülen bir aylık süre, işçilik alacakları dosyalarının en sık kaçırılan eşiğidir.
Bir aylık süre hangi talepte işliyor?
İş sözleşmesi feshedilen ve iş güvencesi kapsamında olan işçi, feshin kendisine bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak durumundadır. Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılır. Kıdem, ihbar, fazla çalışma ve yıllık izin gibi alacaklar bakımından ise zamanaşımı süreleri farklıdır ve bu iki takvim birbirine karıştırılmamalıdır.
Fesih bildiriminin tarihini doğrulayın
- Bildirimin yazılı yapılıp yapılmadığı ve tebliğ tarihi
- Bildirimde fesih sebebinin açık ve kesin gösterilip gösterilmediği
- Savunma alınması gereken hâllerde savunmanın istenip istenmediği
- İşten ayrılış bildirgesindeki kodun fesih sebebiyle uyumu
- İhbar öneli kullandırılmışsa önelin başlangıç tarihi
Delil dosyasını fesihten önce kurun
İşçilik alacaklarında ispat çoğu zaman işverenin kayıtlarına dayanır; ancak işçinin elindeki belgeler tabloyu değiştirebilir. Ücret bordroları, banka hesap dökümleri, mesai kayıtları, işyeri giriş çıkış verileri ve yazışmalar toplanmalıdır. Bordroda imza varsa, imzalı bordronun aksinin nasıl ileri sürülebileceği ayrıca planlanmalıdır. Fazla çalışma iddiasında tanık beyanı önemlidir; ancak tanığın aynı dönemde ve aynı birimde çalışmış olması beyanın gücünü belirler.
Arabuluculuk oturumuna hazırlıklı gitmek
- Talep kalemleri ayrı ayrı hesaplanır ve brüt/net ayrımı yapılır.
- Faiz türü ve başlangıç tarihi her kalem için belirlenir.
- Anlaşma sınırının altında kalan bir teklif için kabul edilebilir alt eşik önceden saptanır.
- Anlaşma tutanağının hangi kalemleri kapsadığı satır satır yazılır.
- Anlaşma sağlanamazsa son tutanak tarihi hemen takvime işlenir.
Uzlaşma mı dava mı: nelere dikkat edilmeli?
Arabuluculukta yapılan anlaşma icra edilebilir niteliktedir ve kapsamı geniş yazıldığında, tutanakta yer almayan alacaklar için de sonradan talepte bulunmak güçleşir. Bu nedenle metinde hangi alacakların kapsandığı, hangilerinin saklı tutulduğu açıkça belirtilmelidir. İşe iade talebinden vazgeçilerek yapılan bir anlaşmada, iade sonucuna bağlı tazminat kalemlerinin de ortadan kalkacağı hesaba katılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; iş yeri büyüklüğü, kıdem ve fesih sebebi sonucu değiştirir. Süre hesaplarınızı vakit kaybetmeden bir hukukçuyla gözden geçirmeniz önemlidir.