İş sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden feshedilen işçi, belirli koşulları taşıyorsa işe iade talebinde bulunabilir. Ancak dava yoluna gitmeden önce, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gereği zorunlu arabuluculuk aşamasının tamamlanması bir dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
Feshin Ardından İşleyen Süre
4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, fesih bildiriminin işçiye tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Süre kısa ve kesindir; geç kalınırsa iş güvencesi hükümlerinden yararlanma imkânı ortadan kalkar. Bu nedenle fesih yazısının eline ulaştığı tarih işçi tarafından mutlaka not edilmelidir.
Arabuluculukta Anlaşma ve Anlaşmama
- Taraflar anlaşırsa, işçinin işe başlatılıp başlatılmayacağı ve ödenecek miktar tutanağa açıkça yazılmalıdır.
- Anlaşma sağlanamazsa, düzenlenen son tutanağın tarihinden itibaren işleyen süre içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır.
- Anlaşmama tutanağı davanın açılabilmesi için dilekçeye eklenmesi gereken belgedir.
İşe İadenin Sonuçları
Mahkeme feshi geçersiz bulursa, işçinin başvurusu üzerine işveren onu belirli süre içinde işe başlatmak zorundadır. Başlatmazsa iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süre ücreti gündeme gelir. Bu kalemler, sosyal güvenlik (5510) ve iş sağlığı-güvenliği (6331) yükümlülükleriyle birlikte değerlendirilir.
Delil ve İspat Yükü
Geçerli nedenle feshedildiğini ispat yükü kural olarak işverendedir. İşçi ise, feshin gerçek sebebinin başka olduğunu gösteren yazışma, performans belgesi veya tanık gibi delilleri arabuluculuk öncesinde derlemelidir.
İşyerinin işçi sayısı, kıdem ve fesih gerekçesi işe iade hakkını doğrudan etkiler. Fesih bildirimini aldıktan hemen sonra süre kaybı yaşamamak için hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.