Mobbing (işyerinde psikolojik taciz) iddiaları, çoğu zaman aynı dosyada fazla mesai alacağı talepleriyle birlikte gündeme gelir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde yürüyen bu süreçte belirleyici sorun, iddianın somut delille desteklenememesidir. Bu rehber, delil eksikliği riskini merkeze alır.
Mobbing İddiasında İspatın Özelliği
Mobbing, tek bir olayla değil, süreklilik ve sistematiklik gösteren davranışlar bütünüyle ortaya çıkar. Bu nedenle tek bir tartışma veya uyarı yeterli görülmez. İspat, davranışların tekrar eden ve kişiyi yıldırmaya yönelik niteliğini gösteren bir bütünlük gerektirir.
Delil Zincirinin Kurulması
Mobbing ve fazla mesai iddialarında dağınık belge en büyük zafiyettir. Toplanması gereken unsurlar farklı niteliktedir:
- Yazışmalar, e-posta ve kurumsal mesaj kayıtları
- Görev değişikliği, ceza veya uyarı yazıları
- Fazla mesai için giriş-çıkış (PDKS) ve vardiya kayıtları
- Olayları doğrudan gören tanıkların bilgileri
- Varsa sağlık kuruluşuna başvuru evrakı
Fazla Mesainin Hesap ve İspatı
Fazla mesai iddiasında işçi çalışmayı, işveren ücretin ödendiğini ispatla yükümlüdür. İşyerinde tutulan resmi kayıtlar varsa bunlara üstünlük tanınır; kayıt yoksa tanık ve diğer deliller devreye girer. Bordroda fazla mesai tahakkuku bulunması, itiraz kaydı olmaksızın imzalanmışsa aleyhe sonuç doğurabilir.
Süre ve Başvuru Sırası
- Alacak kalemleri için dava öncesi arabuluculuk zorunluluğu değerlendirilir.
- Mobbing kaynaklı manevi tazminat ve alacak talepleri ayrı ayrı kurgulanır.
- Zamanaşımına en yakın alacak kalemi önceliklendirilir.
- Deliller tarih ekseninde kronolojik olarak sıralanır.
Karşılaşılan Tipik Zorluk
Uygulamada işçi, ilişki bozulduktan sonra delil toplamaya başladığından geç kalabilir. Oysa yazışma ve kayıtların çalışma sürerken güvenli biçimde saklanması, sonradan telafisi güç kayıpların önüne geçer.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. İş ilişkisinin türü, çalışma düzeni ve elde edilen belgeler her olayda sonucu etkilediğinden, somut dosyada uzman bir görüşe başvurmak önerilir.