Unutulma hakkı talepleri çoğu zaman hukuki gerekçe eksikliğinden değil, takvimin yanlış kurulmasından sonuçsuz kalır. Kişisel verilerin arama sonuçlarından veya yayın kaynağından kaldırılması istendiğinde, süreç birbirini takip eden ve her biri kendi süresine bağlı üç ayrı kanaldan yürür. Bu rehber, KVKK (6698) ve 5651 sayılı Kanun ekseninde başvuru süresinin nasıl planlanacağını ve tebligattaki gecikmenin nasıl telafi edileceğini ele alır.
Sürenin Başladığı An Nasıl Tespit Edilir
Unutulma hakkında kritik soru şudur: saat ne zaman işlemeye başladı? Uygulamada üç farklı an karıştırılır — verinin ilk yayımlandığı tarih, ilgilinin yayını öğrendiği tarih ve veri sorumlusuna yapılan başvuruya cevap verildiği (veya verilmediği) tarih. KVKK bakımından şikayet süresini başlatan an, kural olarak veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesidir; cevap hiç gelmezse başvuru tarihinden itibaren işleyen süre esas alınır. Bu nedenle ilk yapılacak iş, yayının ekran görüntüsü ve URL kaydıyla birlikte öğrenme tarihini belgeye bağlamaktır.
Veri Sorumlusuna Başvuru Metnini Süreye Dayanıklı Yazmak
Kurula şikayet yolunun açılabilmesi için önce veri sorumlusuna başvurulması gerekir; bu adım atlanırsa şikayet usulden reddedilir ve arada geçen zaman geri kazanılmaz. Başvuru metninde şu unsurlar bulunmalıdır:
- Kaldırılması istenen içeriğin tam adresi ve erişim tarihi
- Verinin güncelliğini yitirdiğini veya işlenme amacının ortadan kalktığını gösteren somut olgu
- Kamu yararı ile kişilik hakkı arasındaki dengeye ilişkin gerekçe
- Talebin niteliği: silme, yok etme, anonim hale getirme ya da yalnızca dizin dışı bırakma
Tebligat Gecikmesi Somutlaşırsa İzlenecek Yol
En sık karşılaşılan sorun, veri sorumlusunun cevabının geç ulaşması ya da hiç ulaşmamasıdır. Bu durumda cevabın gelmemesi de kendi başına bir hukuki sonuç doğurur ve şikayet yolunu kapatmaz. Korunması gereken şey, başvurunun yapıldığını ispatlayan kayıttır: noter ihtarnamesi, KEP çıktısı veya iadeli taahhütlü postanın alındı belgesi. Elektronik başvurularda gönderim onayının PDF olarak arşivlenmesi, sonradan çıkacak süre tartışmasında belirleyici olur.
Paralel Yürüyen İkinci Kanal: Erişimin Engellenmesi
Kişilik hakkı ihlali doğuran yayınlar bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hakimliğinden erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması istenebilir. Bu yol, KVKK başvurusundan bağımsız işler ve kendine ait kısa süreleri vardır. İki kanalın aynı takvim tablosunda tutulması, birinde geçen zamanın diğerini tüketmesini önler. Ret kararına karşı itiraz mercii ve süresi başvuru anında not edilmelidir.
Ret Halinde İkinci Aşama Kurgusu
Kurul veya hakimlik kararı olumsuz sonuçlanırsa, aynı talebi tekrar etmek yerine ret gerekçesini hedefleyen yeni bir kurgu gerekir. Gerekçe kamu yararı ağırlığına dayanıyorsa, verinin güncelliğini yitirdiği süre boyunca kişi üzerinde doğurduğu somut zarar (iş başvurusu, kredi, itibar) ayrıca belgelenmelidir. İdari yaptırım ve idari işlem niteliğindeki kararlara karşı yargı yolu ile süresi, kararın tebliğinden itibaren ayrıca hesaplanır.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme sunar; unutulma hakkı taleplerinde sonuç, yayının niteliğine ve olayın kendine özgü koşullarına göre değişir. Kendi dosyanız için bir hukukçuyla değerlendirme yapmanız yerinde olacaktır.