Bir veri ihlalinin ardından ilgili kişinin en somut talebi genellikle şudur: verilerim silinsin. Ancak 6698 sayılı KVKK çerçevesinde silme, yok etme ve anonim hâle getirme birbirinden farklı işlemlerdir; hangisinin isteneceği talebin sonucunu değiştirir. Aşağıda bu talebin nasıl kurgulanacağı, hangi takvime bağlanacağı ve bildirimlerdeki gecikmenin başvuruyu nasıl zayıflattığı anlatılmaktadır.
Üç Farklı İşlemi Ayırt Edin
Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesini; yok etme, hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını; anonim hâle getirme ise kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemez duruma gelmesini ifade eder. Yedeklerde tutulan kopyalar çoğu zaman gözden kaçtığından, talep metninde yedek ortamların da kapsandığı açıkça yazılmalıdır.
Başvuru Sırası: Önce Veri Sorumlusu
- Veri sorumlusuna yazılı veya kayıtlı elektronik yöntemle başvurulur; talep tarihi belgelenir.
- Hangi verinin, hangi işleme faaliyeti kapsamında silinmesinin istendiği tek tek belirtilir.
- Yanıt verilmez veya yetersiz yanıt verilirse, ikinci aşama şikâyet yolu gündeme gelir.
- İhlal aynı zamanda bir içerik yayınına dayanıyorsa, 5651 kapsamındaki erişim engeli yolu ayrıca değerlendirilir.
Tebligat ve Yanıt Gecikmesi: Sürenin Sessizce Tükenmesi
İkinci aşamaya geçiş süresi, veri sorumlusunun yanıtının size ulaştığı tarihten itibaren işler. Yanıt e-posta ile gönderilip fark edilmezse ya da başvuruda bildirdiğiniz adres güncel değilse, şikâyet hakkı kullanılamadan süre dolabilir. Kurum kaynaklı bildirimlerin de aynı riski taşıdığı unutulmamalıdır. Bu nedenle başvuru yapıldığı gün bir hatırlatma tarihi belirlemek ve tüm yazışmaları tek kutuda toplamak pratik bir korumadır.
Silme Talebi Her Zaman Kabul Edilmek Zorunda mı?
Hayır. İşlemenin bir kanuni yükümlülüğe dayandığı, bir sözleşmenin ifası için zorunlu olduğu veya hukuki taleplerin ileri sürülmesi bakımından gerekli görüldüğü hâllerde talep reddedilebilir. Bu nedenle güçlü bir başvuru, verinin hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğini karşılamalı ve o sebebin ortadan kalktığını göstermelidir. Aydınlatma metni ile fiilî uygulama arasındaki uyumsuzluklar bu noktada en etkili dayanaktır.
İhlal Bildirimini Delil Olarak Kullanın
Veri sorumlusunun yaptığı ihlal duyurusu, hangi veri kategorilerinin etkilendiğini gösteren hazır bir kaynaktır. Duyuru metni, tarih damgasıyla birlikte saklanmalı; sizin verilerinizin de kapsamda olduğunu gösteren kayıtlar (üyelik tarihi, işlem geçmişi) eklenmelidir. Tazminat talebi düşünülüyorsa, ihlal ile uğranılan zarar arasındaki bağın somutlaştırılması gerekir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi verir; ihlalin kapsamı, veri sorumlusunun sektörü ve başvuru tarihiniz sonucu değiştirebilir. Talebiniz reddedildiyse veya yanıtsız kaldıysa, ikinci aşama süresi kısa olduğundan hukuki değerlendirme almakta gecikmeyin.