Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi veya bir ihlal bildirimiyle karşılaşılması halinde, ilgili kişinin elindeki yol haritası sanıldığından daha katıdır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Kurul'a şikâyeti doğrudan başlanabilecek bir yol olarak değil, belirli bir sıranın ikinci basamağı olarak kurgular. Bu rehber, sırayı atlamaktan doğan ret kararlarını önlemeye odaklanıyor.
Zorunlu İlk Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurul'a şikâyet edebilmek için kural olarak önce veri sorumlusuna başvurulması gerekir. Bu başvuru yazılı olarak veya Kurul'un belirlediği yöntemlerle yapılır ve talebin ne olduğunu açıkça içermelidir. Veri sorumlusunun cevap vermemesi ya da cevabın yetersiz bulunması halinde şikâyet yolu açılır. Doğrudan Kurul'a yapılan başvurular, bu ön aşama tamamlanmadığı için usulden değerlendirilmez; bu da haftaların kaybı anlamına gelir.
Talebi Doğru Adlandırmak
- Verilerin işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme.
- Eksik veya yanlış işlenmiş verilerin düzeltilmesini isteme.
- İşlenmeyi gerektiren sebeplerin ortadan kalkması halinde silinme veya yok edilme talebi.
- Aktarım yapılan üçüncü kişilere bildirim yapılmasını isteme.
- Zarar doğmuşsa tazminat talebinin ayrı bir yolla ileri sürüleceğini bilme.
Şikâyet ile İhbar Aynı Şey Değildir
Kendi verisi işlenen kişi şikâyette bulunur; üçüncü bir kişinin verisine ilişkin duyum ise ihbar niteliği taşır ve farklı sonuç doğurur. Şikâyetçinin, verinin kendisine ait olduğunu ve veri sorumlusuna başvurduğunu belgelemesi beklenir. Bu belgeleme yapılmadığında dosya, esasa girilmeden kapanabilir.
Veri İhlali Bildirimi Aldıysanız
- Bildirimin tarihini, hangi veri kategorilerini kapsadığını ve olayın süresini not edin.
- Kendi hesaplarınızda ihlalin somut yansımasını arayın: yetkisiz giriş, kimlik kullanımı, hedefli dolandırıcılık girişimi.
- Veri sorumlusundan, sizi ilgilendiren kayıtların kapsamını ve alınan tedbirleri yazılı olarak isteyin.
- Yanıtı ve yanıtsız kalan süreyi belgeleyin; şikâyetin dayanağı budur.
- İhlal bir başka mevzuatı da ilgilendiriyorsa, ilgili sektör düzenleyicisine ayrı bildirim ihtimalini değerlendirin.
Kurul Kararından Sonra Ne Olur?
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, karara karşı yargı yolu idari yargıdır. Buradaki yaygın hata, Kurul kararının adli yargıda dava konusu yapılmaya çalışılmasıdır. Ayrıca Kurul'a şikâyet ile uğranılan zararın tazmini birbirinden bağımsızdır: Kurul tazminata hükmetmez, tazminat talebi genel hükümlere göre ayrıca ileri sürülür. İki yolun paralel yürütülmesi, ispat malzemesinin ortak kullanılması bakımından avantaj sağlar.
Bu içerik yalnızca genel bir çerçeve sunar. İşlenen verinin niteliği, veri sorumlusunun statüsü ve başvuru tarihleri sonucu etkileyeceğinden, adım atmadan önce uzman görüşüne başvurmanız önerilir.