Arama sonuçlarında yıllar önceki bir haber, forum kaydı veya silinmeyen bir profil sayfası çıktığında ilk refleks çoğu zaman doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yazmaktır. Oysa unutulma hakkı taleplerinde dosyanın kaderini belirleyen asıl soru şudur: talep kime yöneltiliyor? İçeriği yayımlayan siteye mi, arama motoruna mı, yoksa idari denetim makamına mı?
İçerik Sağlayıcı ile Arama Motoru Aynı Muhatap Değildir
İçeriğin tamamen ortadan kalkması isteniyorsa muhatap, veriyi yayımlayan içerik sağlayıcıdır. Talep yalnızca "ad soyad aratıldığında bu sonuç görünmesin" biçimindeyse, bu bir indeksten çıkarma talebidir ve muhatabı arama motoru işleticisidir. İki talebin dayanağı, değerlendirme ölçütü ve sonucu birbirinden ayrıdır; birini diğerinin yerine yazmak, esasa hiç girilmeden gelen bir ret demektir.
Kurul Şikâyetinin Atlanamaz Basamağı
6698 sayılı KVKK, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını arar; Kurula şikâyet yolu ancak başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz kalması ya da süresinde cevap verilmemesi hâlinde açılır. Bu basamak atlanarak yapılan şikâyet usulden değerlendirilir. Dolayısıyla ilk başvurunun tarihi, gönderim şekli ve içeriği dosyanın en kritik belgesidir; kimliğin doğrulanabildiği bir kanaldan yapılmalı ve gönderi kaydı saklanmalıdır.
5651 Kapsamındaki Hâkimlik Yolu Ne Zaman Devreye Girer
İçerik aynı zamanda kişilik haklarını ihlal ediyorsa, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir. Bu yol KVKK sürecinden bağımsız işler ve çok daha kısa sürede koruma sağlayabilir. Aynı olayda iki yol paralel yürütülebilir; ancak talep sonuçları ayrı ayrı kurulmalı, aynı dilekçe metni iki farklı mercie gönderilmemelidir.
Şikâyet Dilekçesinde Somutlaştırılması Gerekenler
- Talebe konu bağlantı adreslerinin tek tek listelenmesi
- İçeriğin yayım tarihi ve güncelliğini yitirdiğini gösteren olgular
- Kişinin kamusal bir rol taşıyıp taşımadığına ilişkin açıklama
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve alınan cevabın örneği
Yanlış Mercie Başvurunun Somut Bedeli
Yanlış makama yapılan başvuru yalnızca zaman kaybı değildir: şikâyet süresi bu sırada işlemeye devam ettiği için, dosya doğru mercie taşındığında süre tükenmiş olabilir. Bu riski azaltmanın pratik yolu, dilekçe yazılmadan önce tek sayfalık bir yol haritası çıkarmak ve her talep kalemi için muhatabı, dayanağı ve süreyi yan yana yazmaktır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; içeriğin türü, yayım bağlamı ve kişinin konumu sonucu değiştirebilir. Başvuru metnini göndermeden önce dosyaya özgü bir hukuki değerlendirme almak yerinde olacaktır.