Geçmişte yayımlanmış bir içeriğin arama sonuçlarında görünmeye devam etmesi, kişinin bugünkü yaşamını doğrudan etkileyebilir. KVKK, 6698 sayılı Kanun ve 5651 sayılı Kanun ekseninde şekillenen unutulma hakkı başvurularında sonucu belirleyen unsurların başında, sürecin doğru sırayla ve süresinde yürütülmesi gelir.
Süreç Neden Veri Sorumlusundan Başlar?
Kanun, ilgili kişinin talebini önce veri sorumlusuna iletmesini öngörür. Bu aşama atlanarak doğrudan Kurula yapılan şikâyet, başvuru yolu tüketilmediği gerekçesiyle sonuçsuz kalabilir. Arama motoru üzerinden yapılan indeksten çıkarma talepleri bakımından da muhatap, ilgili arama motoru işletmecisidir.
Sürelerin İşleyişi
Bu alandaki süreler ardışık biçimde işler ve her biri diğerinin başlangıcını belirler.
- Veri sorumlusuna yazılı olarak başvurulur ve başvuru tarihi belgelenir.
- Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması beklenir.
- Talep reddedilir, yetersiz yanıtlanır ya da yanıtsız kalırsa cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulur.
- Kurul kararına karşı yargı yoluna gidilmesi hâlinde ayrı bir süre hesabı yapılır.
Altmış günlük dış sınır, uygulamada en çok kaçırılan noktadır. Veri sorumlusunun hiç yanıt vermediği hâllerde bekleme süresi uzatıldığında, şikâyet hakkı sessizce sona erebilir.
Talebin İçeriğini Somutlaştırmak
- Talep edilen içeriğin tam adresi ve yayın tarihi
- İçeriğin hangi yönüyle güncelliğini yitirdiğine ilişkin açıklama
- Kişinin kamusal bir görev veya sıfat taşıyıp taşımadığı
- İçeriğin bugün doğurduğu somut zarara ilişkin belgeler
Menfaat Dengesi Nasıl Kurulur?
Unutulma hakkı mutlak bir hak değildir; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve toplumun bilgi edinme menfaatiyle birlikte değerlendirilir. Bu nedenle başvuruda içeriğin doğru olmadığı iddiasından çok, aradan geçen süre nedeniyle güncelliğini ve kamusal değerini yitirdiği yönündeki argüman öne çıkarılır. İçeriğin kişinin mesleki veya kamusal konumuyla doğrudan ilgisi bulunuyorsa talebin kabul ihtimali azalır.
Kaldırma ile İndeksten Çıkarma Farkı
Arama sonuçlarından çıkarılma, içeriğin kaynağından silinmesi anlamına gelmez. İçeriğin tamamen kaldırılması isteniyorsa yayını yapan siteye ve gerektiğinde ayrı bir yargısal yola başvurulması gerekir. Bu iki talebin karıştırılması, kişinin kısmi bir sonuçla süreci tamamlandı sanmasına yol açar.
Kısa Uygulama Notu
Başvuru dilekçesinin ve veri sorumlusundan gelen yanıtın tarihlerini gösteren kayıtların saklanması, sonraki aşamaların tamamının dayanağıdır. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; içeriğin niteliği ve kişinin konumu sonucu değiştirdiğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.