Kişisel verilerin korunması alanında sık karşılaşılan iki talep, çoğu zaman birbirine karıştırılır: geçmişe ait bir bilginin arama sonuçlarından çıkarılması (unutulma hakkı) ve verinin Türkiye dışına aktarılmasına ilişkin sınırlar. KVKK ve 6698 sayılı Kanun bu iki konuyu farklı esaslara bağlar; 5651 sayılı Kanun ise erişim boyutunda devreye girer.
Unutulma Hakkı Neyi Kapsar?
Unutulma hakkı, geçmişte doğru şekilde yayımlanmış olsa bile artık güncelliğini yitirmiş, ilgili kişi aleyhine orantısız sonuç doğuran bilginin arama motoru sonuçlarından çıkarılmasını isteme imkânıdır. Burada denge testi belirleyicidir: bilginin kamusal yararı ile kişinin özel hayatının korunması karşılaştırılır. Kamuyu ilgilendiren, güncel ve doğrulanabilir bilgiler bakımından bu hak sınırlıdır.
Başvuru Sırası
- Önce veri sorumlusuna (arama motoru işleticisi veya içerik sağlayıcı) yazılı başvuru yapılır.
- Başvuru reddedilir veya süresinde yanıtlanmazsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet edilir.
- Erişimin engellenmesi gereken hâllerde 5651 kapsamında yargısal yola gidilebilir.
Yurt Dışına Aktarım: Farklı Bir Rejim
Verinin yurt dışına aktarılması, unutulma hakkından bağımsız bir izin ve güvence sorunudur. Aktarımın hukuka uygun olması için kanunda öngörülen şartların sağlanması gerekir; bunlar arasında ilgili kişinin açık rızası, yeterli koruma bulunan ülkeler veya tarafların yazılı taahhütleri gibi güvence mekanizmaları yer alır. Bir şirketin bulut hizmeti kullanması ya da verileri yurt dışındaki bir grup şirketine göndermesi bu kapsamda değerlendirilir.
İki Talebi Neden Ayırmak Gerekir?
Unutulma hakkı bireyin geçmiş bilgisini görünmez kılmaya, yurt dışı aktarım denetimi ise verinin nereye ve hangi güvenceyle taşındığına odaklanır. Muhatap, hukuki dayanak ve başvurulacak merci farklı olduğundan, talepler tek dilekçede eritilirse her ikisi de zayıflar.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar. Somut olayda hangi güvence yolunun uygulanabilir olduğu, açık rızanın geçerliliği ve denge testinin sonucu dosyaya göre değişir; adım öncesinde durumunuzun incelenmesini öneririz.