Boşanma davasında sonucu belirleyen şey çoğu zaman iddianın gücü değil, iddianın usulüne uygun zamanda delillendirilmiş olmasıdır. TMK boşanma sebeplerini ve sonuçlarını düzenler, HMK yargılamanın akışını belirler, aile mahkemelerinin kuruluşu ise 4787 sayılı Kanuna dayanır. Delil planı bu üç düzenlemenin birlikte okunmasıyla kurulur.
Dilekçeler Aşaması Delil Planının Kalbidir
Dava dilekçesi, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinden oluşan aşama tamamlandığında tarafların iddia ve savunmaları esas itibarıyla sabitlenir. Bu aşamadan sonra iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı devreye girer. Dolayısıyla hangi vakıanın hangi delille ispatlanacağı dilekçeler teatisi bitmeden planlanmalıdır. Delillerin dilekçede yalnızca genel başlıklarla değil, hangi vakıaya ilişkin olduğu belirtilerek gösterilmesi sonraki tartışmaları azaltır.
Ön İnceleme Duruşmasına Kadar Tamamlanması Gerekenler
- Tanık listesinin, her tanığın hangi vakıayı bileceği açıklanarak sunulması
- Banka, tapu, sosyal güvenlik ve trafik kayıtları için müzekkere taleplerinin yazılması
- Ekonomik ve sosyal durum araştırması istemlerinin dosyaya konulması
- Çocuğun üstün yararına ilişkin talepler bakımından okul ve sağlık kayıtlarının hazırlanması
- Tazminat ve nafaka taleplerinin dayanağını oluşturan gelir belgelerinin toplanması
Hukuka Aykırı Delil Tuzağı
Eşin telefonundan izinsiz alınan kayıtlar, gizlice yerleştirilen dinleme cihazları veya üçüncü kişilerin özel yazışmalarına erişimle elde edilen içerikler, boşanma dosyasında yarar sağlamadığı gibi ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Delilin nasıl elde edildiği, ispat değeri kadar önemlidir. Bu nedenle delil listesi hazırlanırken her kalemin yanına elde ediliş biçiminin not edilmesi yerinde olur.
Tebligatın Aile Mahkemesindeki Etkisi
Yetkili mahkeme, kural olarak eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Davalının adresinin eski olması, tebligatın bila tebliğ dönmesine ve ön inceleme duruşmasının aylarca ötelenmesine yol açar. Bu gecikme sırasında geçici tedbirler alınmamışsa nafaka ve çocukla kişisel ilişki konusunda fiili bir boşluk oluşur.
Tedbir Talepleri Beklemez
Nafaka, velayet ve kişisel ilişki konusundaki geçici düzenlemeler yargılamanın sonuna bırakılmamalı, dava dilekçesiyle birlikte gerekçelendirilerek istenmelidir. Erken talep edilen tedbir, tebligat kaynaklı gecikmelerin yarattığı zararı büyük ölçüde karşılar.
Her ailenin durumu ve delil imkânı farklıdır; burada anlatılanlar genel bir çerçeve sunar. Kendi dosyanızda hangi delilin ne zaman sunulacağını belirlemek için hukuki destek almanız önerilir.