Boşanmanın ardından yürütülen mal rejimi tasfiyesi, duygusal tartışmaların değil sayısal ispatın alanıdır. TMK ve genel usul hükümleri ekseninde hazırlanan bu rehber, edinilmiş mal ile kişisel mal ayrımının nasıl ispatlanacağını ve tasfiye sürecinde tebligat takviminin neden titizlikle izlenmesi gerektiğini açıklar.
Malın Niteliğini Belirlemek
Yasal mal rejiminde edinilmiş mallar tasfiyeye konu olurken, kişisel mallar kural olarak paylaşım dışında kalır. Evlilik öncesinde sahip olunan değerler, miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla edinilenler ile kişisel malın yerine geçen değerler bu kapsamda değerlendirilir. Bir malın kişisel mal olduğu iddiası ileri sürülüyorsa ispat yükü bunu ileri sürene aittir; bu nedenle edinim tarihinin ve kaynağının belgelenmesi zorunludur.
Para İzini Kurmak
Tasfiyede belirleyici olan, bir malın hangi kaynaktan finanse edildiğidir:
- Taşınmaz alımında ödeme akışı: satış bedeli, kredi kullanımı ve taksit ödemelerinin dökümü
- Kredi ödemelerinin hangi hesaptan yapıldığı ve o hesabın kaynağı
- Miras veya bağış yoluyla gelen paranın hesaba giriş tarihi ve harcandığı kalem
- Şirket payı ve ticari işletme değerlerine ilişkin kayıtlar
- Ziynet eşyası iddiasında düğün kayıtları, bozdurma dekontları ve tanık anlatımı
Banka kayıtlarının yıllar sonra temin edilmesi güçleşebildiğinden, dava açılır açılmaz ilgili kurumlardan kayıt istenmesi talep edilmelidir.
Değer Hesabının Zamanı
Tasfiyede malın hangi tarihteki değerinin esas alınacağı, sonucu doğrudan etkiler. Bu nedenle taşınmazların hem edinim tarihindeki hem de tasfiye anındaki değerine ilişkin veriler birlikte sunulmalı; bilirkişi raporunda kullanılan emsallerin uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir. Rapora itiraz edilmemesi hâlinde hesap büyük ölçüde kesinleşir.
Tebligat Gecikmesi Nerede Zarar Verir
Mal rejimi davası çoğunlukla boşanma hükmünün kesinleşmesine bağlı olarak sonuçlandığından, boşanma kararının taraflara tebliği ve kesinleşme tarihi tasfiyenin ilerlemesini belirler. Tebligattaki gecikme, hem kesinleşmeyi geciktirir hem de faiz ve değer hesabında esas alınacak tarihleri tartışmalı hâle getirir. Ayrıca yargılama sırasında bilirkişi raporunun vekile tebliği ile itiraz süresi işlemeye başlar; bu tarihin ayrı bir takvimde izlenmesi gerekir.
Talebin Kademeli Kurulması
Katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı talepleri farklı hukuki temellere dayanır ve aynı olayda birlikte gündeme gelebilir. Talep kademeli kurulmadığında, bir talebin reddi diğerinin de değerlendirilmemesine yol açabilir.
Bu rehber genel bir çerçeve sunmaktadır; evlilik süresi, edinim tarihleri ve ödeme kayıtları sonucu belirlediğinden, tasfiye talebinizi oluşturmadan önce belgelerinizin bir hukukçuyla birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.