Boşanma sonrasında açılan mal rejimi davalarında çoğu kayıp, hukuki değerlendirmeden değil hesabın belgeyle beslenememesinden doğar. TMK kapsamındaki katılma alacağı ve değer artış payı talepleri, edinilen malın ne zaman, hangi kaynakla ve kimin adına alındığının gösterilmesine dayanır. Bu rehber, hükmün sonradan icraya konulabilir netlikte kurulabilmesi için delil dosyasının nasıl hazırlanacağını ele alır.
Hesabı Ayakta Tutan Belgeler
Talebin iskeleti üç kayıt grubundan oluşur:
- Mülkiyet kayıtları: Tapu kayıtları, araç tescil bilgileri, şirket pay defteri örnekleri.
- Kaynak kayıtları: Banka hesap dökümleri, kredi sözleşmeleri, ödeme planları, satış bedelinin nereden geldiğini gösteren dekontlar.
- Zaman kayıtları: Evlilik tarihi, edinim tarihi ve tasfiye anını belirleyen kayıtlar.
Bu üç grup birbirine bağlanamadığında hesap, varsayıma dayalı hale gelir ve karşı tarafın kişisel mal savunmasına açık kalır.
İcra Edilemeyen Hüküm Nasıl Doğar
Uygulamada zaman zaman kazanılmış görünen ancak icra dairesinde işletilemeyen hükümlerle karşılaşılır. Bunun tipik sebepleri, talep sonucunun rakamsal olarak belirlenmemesi, hangi taşınmaz veya hesap yönünden ne kadar alacağa hükmedildiğinin ayrıştırılmaması ve faiz başlangıcının açıkça gösterilmemesidir. HMK usulü içinde talep sonucunun net kurulması, sadece bir yazım tercihi değil tahsil edilebilirliğin ön şartıdır.
Değer Kaybını Önleyen Geçici Önlemler
- Dava konusu taşınmazlar yönünden tapu kaydına şerh veya tedbir talebi ilk dilekçede değerlendirilir.
- Devri kolay malvarlığı için ihtiyati tedbir talebi somut devir riskiyle gerekçelendirilir.
- Banka hesapları yönünden müzekkere talepleri, hesabın kapanma ihtimali düşünülerek erken istenir.
- Şirket payları söz konusuysa ortaklık kayıtlarının güncel örneği dosyaya alınır.
Aile Mahkemesi Dosyasının Kendine Özgü Yönü
4787 sayılı Kanun ile kurulan aile mahkemeleri, uyuşmazlığı yalnızca alacak hesabı olarak değil aile ilişkisinin bütünü içinde değerlendirir. Boşanma dosyasındaki beyanlar, tazminat ve nafaka talepleriyle mal rejimi iddiaları arasında çelişki doğurabileceğinden, iki dosyadaki anlatımın tutarlılığı önceden kontrol edilmelidir.
Bilirkişi Aşamasına Hazırlıklı Girmek
Hesap raporu alınacaksa, hangi verinin hangi kalemi beslediğini gösteren kısa bir özet dosyaya sunulduğunda rapordaki eksiklerin sonradan giderilmesi kolaylaşır. Rapora itiraz da genel beğenmeme ifadeleriyle değil, kullanılan veriyle dosyadaki belgenin uyuşmadığı noktalar gösterilerek yapılmalıdır.
Her evliliğin malvarlığı yapısı ve belge geçmişi farklı olduğundan bu çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyanızda hangi kaydın belirleyici olacağını, belgeleri birlikte inceleyecek bir hukukçuyla değerlendirmeniz uygun olur.