Boşanma kararı kesinleştiğinde çoğu kişi sürecin bittiğini düşünür; oysa evlilik birliği içinde edinilen malların paylaşımı ayrı bir davanın konusudur ve kendi süresi vardır. Bu davanın zamanında açılmaması, boşanma dosyasında elde edilen kazanımı fiilen anlamsız kılabilir. Aşağıda TMK ve HMK ekseninde tasfiye takvimi ele alınıyor.
Tasfiye Boşanma Dosyasında Değil, Ayrı Davada Görülür
Mal rejiminin tasfiyesi talebi, boşanma davasıyla birlikte açılsa dahi kural olarak ayrı bir yargılamayı gerektirir ve boşanmanın kesinleşmesi beklenir. Bu nedenle iki dosya arasında bir bekleme dönemi doğar. Bu dönem boş geçirilmemeli; malvarlığı tespiti ve belge toplama işi bu aralıkta tamamlanmalıdır.
Sürenin Başlangıcı Kesinleşme Tarihidir
Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiş sayılır; ancak tasfiye talebinin ileri sürülebilmesi boşanma hükmünün kesinleşmesine bağlıdır. TMK, boşanmanın eki niteliğindeki taleplerin kesinleşmeden itibaren belirli bir süre içinde ileri sürülmesini öngörür. Mal rejiminden doğan alacaklarda uygulanacak sürenin niteliği öğretide ve uygulamada tartışılmaktadır; bu belirsizlik nedeniyle güvenli yol, kesinleşme tarihinden sonra gecikmeksizin dava açmaktır.
Katkı, Katılma ve Değer Artış Payı Ayrımı
- Katılma alacağı: edinilmiş mallara katılma rejiminde artık değerin paylaşımına ilişkindir.
- Değer artış payı: eşin diğer eşe ait mala yaptığı katkının değer artışındaki karşılığıdır.
- Katkı payı alacağı: önceki mal rejimi dönemine ilişkin talepler bakımından gündeme gelir.
- Evlilik tarihi ile 2002 öncesi–sonrası dönemler ayrıştırılmadan hesap kurulamaz.
Banka ve Tapu Kayıtlarını Zamanında İstemek
- Tapu müdürlüklerinden her iki eş adına ülke genelinde kayıt sorgusu yapılır.
- Trafik tescil, ticaret sicili ve şirket pay kayıtları istenir.
- Banka hesap dökümleri, kredi ve konut kredisi ödeme planları temin edilir.
- Malın edinildiği tarihteki bedeli ile tasfiye anındaki değeri ayrı ayrı belgelenir.
Delil eksikliği en çok, taşınmazın alımında kullanılan kaynağın gösterilememesinde ortaya çıkar. Kişisel maldan gelen paranın izini sürmek, ödeme dekontları ve satış sözleşmeleriyle mümkündür.
Mal Kaçırma Şüphesinde Tedbir
Boşanma sürecinde ya da hemen sonrasında yapılan devirler, tasfiye alacağını fiilen tahsil edilemez hâle getirebilir. Bu risk varsa ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talebi gecikmeden gündeme alınmalı, talep somut devir emareleriyle desteklenmelidir. Devir üçüncü kişiye yapılmışsa, iyi niyet tartışması için devir tarihi ve bedeli önem taşır.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır; evlilik tarihi, mal rejimi türü ve malvarlığının yapısı sonucu değiştirir. Tasfiye talebiniz için bir aile hukuku avukatıyla ayrıntılı hesap çalışması yapmanız uygun olacaktır.