Boşanma sürecinde mal rejimi tasfiyesi, tarafların hazırladığı protokol ile büyük ölçüde şekillenir. TMK, HMK ve aile mahkemeleri yönünden 4787 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, anlaşmalı sürecin belgeye dayalı yürütülmesini ele alır.
Rejimin Türünü Belirlemek
Eşler arasında farklı bir mal rejimi sözleşmesi yoksa yasal rejim uygulanır. Evlilik boyunca edinilen malların hangi kapsamda değerlendirileceği, tasfiyenin temelini oluşturur. Protokol hazırlanmadan önce hangi malın kişisel, hangisinin edinilmiş sayılacağının belirlenmesi gerekir; bu ayrım yapılmadan yazılan bir protokol sonradan tartışmaya açılır.
Protokolde Netlik ve Delil
Anlaşmalı boşanmada protokol; velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımını açık biçimde düzenlemelidir. Belirsiz ifadeler ileride yeni uyuşmazlık doğurur. Mal rejimi kalemlerinde tapu, banka ve değer kayıtlarının protokole dayanak yapılması, delil eksikliğini önler. Belgesiz bir paylaşım hükmü, ileride icra aşamasında uygulanamaz hale gelebilir.
Hâkim Denetimi
Anlaşmalı boşanmada dahi hâkim, protokolü özellikle çocuğun üstün yararı yönünden denetler. Bu nedenle protokolün yalnızca tarafları değil, hâkimin onayını da gözeterek hazırlanması gerekir.
Uygulama Sırası
- Malların kişisel ve edinilmiş ayrımı yapılır.
- Değer ve mülkiyet belgeleri toplanır.
- Protokol, tüm kalemleri açık ve uygulanabilir biçimde düzenler.
Mal rejimi tasfiyesinde protokolün gücü, açık ifadeler ve sağlam belgelerle desteklenmesinden gelir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Malların niteliği, evlilik süresi ve tarafların durumu dosyanızda farklı bir yaklaşım gerektirebilir. Protokolü imzalamadan önce mal ayrımının ve belgelerin gözden geçirilmesi önerilir.