Mirasın reddi, borçlu bir terekeyle karşılaşan mirasçı için en etkili korunma yoludur; ancak süreye bağlı olması ve yanlış makama yöneltildiğinde sonuç doğurmaması nedeniyle hata payı düşük bir işlemdir.
Ret beyanı nereye yapılır?
TMK uyarınca mirasın reddi, sulh hukuk mahkemesine yöneltilen sözlü veya yazılı beyanla gerçekleştirilir. Yetki bakımından esas alınan yer, mirasbırakanın son yerleşim yeridir. Beyanı notere, bankaya ya da alacaklıya bildirmek hukuki sonuç doğurmaz. Uygulamada karşılaşılan bir başka hata, ret dilekçesinin veraset ilamı talebiyle aynı dosyada birleştirilmeye çalışılmasıdır; bunlar ayrı taleplerdir.
Süre ve mirasçı sıfatının başlangıcı
Ret süresi hak düşürücü niteliktedir ve mirasçının mirasçı olduğunu öğrendiği andan itibaren işler. Yasal mirasçılar ile atanmış mirasçılar bakımından başlangıç anı farklılaşabilir. Süre geçtikten sonra yapılan beyan kabul edilmez; bu nedenle ölüm tarihi, öğrenme tarihi ve varsa vasiyetnamenin tebliğ tarihi ilk günden itibaren not edilmelidir.
Ret hakkını düşüren davranışlar
- Tereke mallarını sahiplenmek veya olağan yönetim dışında tasarrufta bulunmak
- Mirasbırakanın hesaplarından tahsilat yapmak ya da alacak tahsil etmek
- Terekeye ait taşınmazı kullanmaya devam edip kira geliri elde etmek
- Tereke borçlarını kendi malvarlığından ödeyerek borcu üstlenir görüntüsü vermek
- Mirasın kabulü anlamına gelebilecek yazılı beyanlar vermek
Süre kaçırıldığında kalan seçenek
Ret süresi geçmişse, terekenin borca batık olduğunun ileri sürülmesi mümkün olabilir. Bu talep, süresi içinde yapılan ret beyanından farklı bir usule tabidir ve ayrı bir dava olarak ileri sürülür; ayrıca alacaklının başlattığı takipte de savunma olarak gündeme getirilebilir. Talebin niteliği ve yöneltileceği mahkeme, somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir; bu nedenle dilekçe yazılmadan önce görev ve husumet analizinin yapılması gerekir. HMK usulü içinde alacaklıların dosyaya katılma ihtimali de baştan hesaba katılmalıdır.
Alt soyu bulunan mirasçıların reddinin, mirasın kendi çocuklarına geçmesi sonucunu doğurabileceği de gözden kaçmamalıdır; aile içinde eş zamanlı planlama yapılmadığında ret zinciri yarım kalır.
Yukarıdakiler genel bilgilendirme amacıyla aktarılmıştır. Süreler kısa işlediğinden, ölüm haberini aldıktan sonra gecikmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.