Mirasın reddinde en sık yapılan hata, süre geçtikten sonra yanlış talep türüyle mahkemeye gidilmesidir. Reddin kendisi ile mirasın hükmen reddi birbirinden farklı kurumlardır ve farklı sonuç doğurur. Bu rehber, TMK ve HMK çerçevesinde reddi miras talebinde doğru dava türünün nasıl seçileceğini ve takvimin nasıl kurulacağını anlatır.
Sayaç Ne Zaman Başlar
Yasal mirasçılar için süre, kural olarak ölümü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri andan; atanmış mirasçılar için ise atanmanın bildirildiği tarihten itibaren işler. Üç aylık bu süre hak düşürücü niteliktedir; geçmesiyle birlikte miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır. Bu nedenle dosyanın ilk satırına ölüm tarihi değil, öğrenme tarihi ve bunu gösteren belge yazılmalıdır.
İki Ayrı Yol
- Süresi içinde ret: Sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla gerçekleşir; teknik olarak bir dava değil, tek taraflı irade açıklamasıdır. Beyan tutanağa geçirilir ve kayda alınır.
- Mirasın hükmen reddi: Mirasbırakanın ölüm anında ödemeden aciz olduğu açıksa, mirasın reddedilmiş sayıldığının tespiti istenir. Burada süre koşulu aynı biçimde işlemez; ancak aciz hâlinin ispatı gerekir ve husumetin alacaklılara yöneltilmesi gündeme gelir.
Süre geçmişse birinci yolda ısrar etmek sonuç vermez; talebin ikinci yola göre kurulması gerekir.
Aciz Hâli Nasıl Gösterilir
- Mirasbırakan aleyhine yürütülen icra takipleri ve aciz vesikaları
- Tapu, trafik ve banka kayıtlarına ilişkin sorgu sonuçları
- Vergi ve sosyal güvenlik borç dökümleri
- Terekedeki aktif ile pasifin karşılaştırmalı listesi
Aciz hâli, ölüm anına göre değerlendirilir; sonradan oluşan borçlar tek başına yeterli sayılmaz.
Ret Kararı Verilmeden Yapılmaması Gerekenler
Terekeye ilişkin tasarruflar, mirası benimseme anlamına gelebilir. Banka hesabından çekim yapmak, taşınmazı kiraya vermek ya da araç satmak, reddi tartışmalı hâle getirir. Aynı şekilde bazı borçların ödenmesi de kabul iradesi olarak yorumlanabileceğinden, karar verilmeden önce fiilî müdahaleden kaçınmak gerekir.
Diğer Mirasçılarla Koordinasyon
Bir mirasçının reddi, mirasın diğer mirasçılara veya alt soya geçmesine yol açabilir. Bu nedenle ret kararı aile içinde tek başına değil, tüm halka birlikte planlanmalıdır; aksi hâlde reddedilen borç yükü küçük çocuklara kadar inebilir.
Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgi sunar; tereke yapısı ve mirasçılık sıfatı sonucu değiştirir. Süre kısa ve telafisi güç olduğundan, ölüm tarihini öğrenir öğrenmez bir avukata danışmanız önerilir.