Tenkis, saklı paylı mirasçının miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar nedeniyle eksilen payını geri istemesidir. Uyuşmazlığın merkezinde iki hesap vardır: tereke ne kadardı ve saklı pay ne kadar zedelendi. TMK ve HMK çerçevesinde bu yazı, hesabın dayandığı delilin nasıl toplanacağını ve zamanaşımı baskısı altında anlaşma-dava tercihinin nasıl yapılacağını anlatıyor.
Sürenin Başladığı An Neden Tartışılır
Tenkis talebinde süre, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği andan itibaren işlemeye başlar; ölüm tarihinden itibaren işleyen ayrı bir üst süre de vardır. Öğrenme anının belirlenmesi çoğu dosyada asıl çekişme konusudur. Bu nedenle vasiyetnamenin açılıp okunduğu tutanağın tebliğ tarihi, tapu kayıtlarının ne zaman çıkarıldığı ve mirasçılar arasındaki yazışmaların tarihleri özenle arşivlenmelidir.
Tereke Fotoğrafını Çıkarmak
- Veraset ilamı ve nüfus kayıt örneği ile mirasçılık çemberinin netleştirilmesi
- Ölüm tarihi itibarıyla tapu, araç ve banka varlıklarının sorgulanması
- Miras bırakanın sağlığında yaptığı devirlerin kayıt geçmişinden çıkarılması
- Borçlar, cenaze giderleri ve terekeden düşülecek kalemlerin listelenmesi
- Varsa vasiyetname, miras sözleşmesi ve mirastan feragat metinleri
Devir mi, Bağış mı, Denkleştirme mi
Görünürde satış olarak yapılan devirlerin gerçekte karşılıksız kazandırma olduğu iddia ediliyorsa, bedelin ödendiğine dair banka hareketlerinin bulunmayışı, devralanın o tarihteki gelir durumu ve taşınmazın değeriyle bedelin uyumsuzluğu birlikte sunulmalıdır. Altsoya yapılan kazandırmalarda ise denkleştirme kuralları devreye girebileceğinden, talebin tenkis mi denkleştirme mi olduğu baştan doğru nitelendirilmelidir. Yanlış nitelendirme, esas incelenmeden sonuç doğurabilir.
Değerleme Anını Kaçırmamak
Tenkis hesabında kazandırmanın değeri, işlemin yapıldığı gün değil kural olarak miras bırakanın ölümü esas alınarak hesaplanır. Bu ayrım, taşınmaz değerlerinin hızla değiştiği dönemlerde sonucu tümüyle değiştirir. Bilirkişi incelemesi talep edilirken hangi tarih itibarıyla değerleme istendiği dilekçede açıkça yazılmalıdır.
Aile İçi Anlaşmanın Sınırları
Mirasçılar arasında yapılacak paylaşım protokolü, uzun ve maliyetli bir yargılamayı bitirebilir. Ancak protokolde tüm mirasçıların yer almaması, taşınmaz devirlerinin resmî şekle uydurulmaması veya ileride ortaya çıkacak tereke unsurlarının düşünülmemesi, anlaşmayı işlevsiz bırakır. Süre yaklaşıyorsa, görüşmeler sürerken dahi hak kaybını önleyecek adımların ihmal edilmemesi gerekir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her terekenin yapısı ve mirasçı bileşimi farklıdır. Talep oluşturmadan önce dosyanızın bir hukukçuyla değerlendirilmesini öneririz.