Miras bırakanın yaptığı vasiyetname veya ölünceye kadar bakma benzeri kazandırmalar, saklı paylı mirasçıların hakkını zedelediğinde gündeme gelen talep tenkistir. TMK'nın miras hükümleri ile HMK'nın ispat düzeni birlikte işlediğinden, bu davalarda hem hesap hem belge birlikte kurulmalıdır.
İki Ayrı Talebi Karıştırmamak
Vasiyetnamenin iptali ile tenkis, farklı sebeplere ve farklı sürelere dayanan iki ayrı taleptir. İptal, iradeyi sakatlayan bir durumun veya şekil eksikliğinin varlığına dayanır; tenkis ise geçerli bir tasarrufun saklı payı aşan kısmının indirilmesini amaçlar. Dilekçede bu iki talep sıralaması doğru kurulmadığında, dosya baştan zayıf başlar.
Ehliyet Tartışmasında Toplanacak Deliller
- Miras bırakanın vasiyet tarihine yakın dönemdeki hastane ve poliklinik kayıtları
- Kullandığı ilaçlara ilişkin reçete ve eczane kayıtları
- Varsa vesayet veya kısıtlılık dosyası
- Aynı dönemde yaptığı diğer hukuki işlemler ve bunlardaki imza karşılaştırmaları
- Vasiyetnamenin düzenlendiği andaki tanık beyanları
Tenkis Hesabı İçin Gereken Malvarlığı Fotoğrafı
Tenkis, terekenin ölüm anındaki durumuna göre yapılan bir hesaba dayanır. Bu nedenle yalnızca vasiyete konu mal değil, miras bırakanın sağlığında yaptığı devirler de araştırılmalıdır. Tapu kayıtlarının geriye dönük dökümü, banka hesap hareketleri, şirket pay kayıtları ve araç tescil geçmişi birlikte istenmelidir. Muvazaalı olduğu ileri sürülen devirlerde, satış bedelinin fiilen ödenip ödenmediği tartışmanın merkezidir.
Süreler Sessizce İşler
Tenkis talebi, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işleyen bir süreye tabidir ve her hâlde uygulanan uzun bir süre daha vardır. Vasiyetnamenin açılıp okunduğu ve mirasçılara tebliğ edildiği tarih bu nedenle dosyanın en kritik verisidir. Aile içi görüşmeler uzarken bu sürenin dolması, uygulamada sık rastlanan bir kayıptır.
Aile İçi Paylaşım Anlaşması Yapılacaksa
Mirasçılar arasında yapılan taksim veya miras payının devri sözleşmeleri, şekil şartlarına uyulmadığında geçersiz sayılabilir ve tarafların güvenle hareket ettiği bir düzen sonradan çökebilir. Anlaşma tercih ediliyorsa, hangi malın kime bırakıldığı ismen sayılmalı, tenkis ve muvazaa iddialarından feragat edilip edilmediği açıkça yazılmalı ve sözleşme aranan şekle uygun düzenlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tasarrufun türü, tereke kapsamı ve öğrenme tarihi sonucu doğrudan etkilediğinden, paylaşım belgesi imzalamadan önce hukuki görüş alınması önerilir.