Mirasın reddi, terekenin borca batık olduğu düşünülen durumlarda mirasçıyı koruyan bir yoldur; ancak süresi kısa, sonucu ise geri dönülemezdir. Karar verilmeden önce terekenin gerçekten borca batık olup olmadığı belirlenmezse, aslında paylaşılabilir bir malvarlığı da elden çıkabilir. Bu nedenle reddi miras her zaman bir hesap işidir.
Üç Aylık Sürenin Başlangıcını Doğru Saptamak
Türk Medeni Kanunu'na göre mirasın reddi için öngörülen üç aylık süre, yasal mirasçılar bakımından mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten işlemeye başlar. Ölüm tarihi ile öğrenme tarihi her zaman aynı olmayabilir; özellikle uzak derecedeki mirasçılar bakımından süre çok daha sonra başlar. Bu nedenle sürenin başlangıcı, ölüm belgesi yerine öğrenmeyi gösteren kayıtla ortaya konmalıdır. Vasiyetname ile atanmış mirasçılarda ise başlangıç, atamanın bildirildiği tarihe bağlanır.
Mirası Kabul Anlamına Gelen Davranışlar
- Terekeye ait bir taşınırın satılması veya kullanılması
- Murisin hesabından para çekilmesi ya da alacaklarının tahsil edilmesi
- Tereke borçlarının kişisel malvarlığından ödenmesi
- Miras paylaşımına yönelik işlemlere fiilen katılınması
- Terekeyi yöneten bir tutum sergilenmesi
Bu tür davranışlar sergilendikten sonra ret hakkının kullanılması tartışmalı hale gelir. Kararsız olunan dönemde tereke ile mesafeli kalmak en güvenli tutumdur.
Borca Batıklık İddiasının İspatı
Terekenin borca batık olduğu açıkça belli ise ret karinesi gündeme gelebilir; ancak alacaklıların takibi karşısında bu durumun belgeyle desteklenmesi gerekir. İcra dosyaları, banka borç bilgileri, kefalet kayıtları ve vergi borcu sorgulamaları bir arada toplanmalıdır. Karşı tarafta ise mirasçının terekeden yararlandığı iddiası ileri sürülebileceğinden, ölüm tarihinden sonraki hesap hareketleri dikkatle incelenmelidir.
Ret Sonrası Paylaşım Nasıl Değişir
Bir mirasçının reddi, mirasın onun altsoyuna ya da diğer mirasçılara geçmesi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle aile içinde tek kişinin ret kararı, farkında olmadan başka kişileri borç yükü altına sokabilir. Ret davasının görüleceği yer ve usul bakımından HMK kuralları uygulandığından, birden fazla mirasçının bulunduğu dosyalarda ortak bir plan yapılması yerinde olur.
Karar Öncesi Kontrol Listesi
- Öğrenme tarihi belgeye bağlandı mı?
- Tereke aktif ve pasif kalemleri karşılaştırmalı olarak listelendi mi?
- Kabul sayılabilecek bir işlem yapıldı mı?
- Altsoy ve diğer mirasçılar üzerindeki etki değerlendirildi mi?
- Ret yerine tereke defteri tutulması seçeneği düşünüldü mü?
Burada verilenler genel bilgilerdir. Süre hesabı ve tereke durumu kişiden kişiye değiştiğinden, karar vermeden önce bir hukukçuyla görüşmeniz önemlidir.