Mirasın reddi, mirasçının sadece "istemiyorum" demesiyle sonuç doğuran bir işlem değildir. TMK ve HMK çerçevesinde red, belirli bir süre içinde, belirli bir mahkemeye ve belirli bir şekilde yapılır. Bu üç unsurdan biri eksik kaldığında ortaya çıkan usule aykırı işlem, mirasçıyı terekenin borçlarıyla karşı karşıya bırakabilir.
Zamanın Nereden Başladığını Doğru Saptamak
Red süresinin başlangıcı, yasal mirasçılar bakımından ölümü ve mirasçılık sıfatını öğrenme anıdır; atanmış mirasçılarda ise tasarrufun bildirilmesi esas alınır. Bu nedenle dosyanın ilk işi ölüm tarihi, nüfus kaydının çıkarılma tarihi, mirasçılık belgesi tarihi ve varsa vasiyetnamenin açılma tarihini tek bir çizelgede toplamaktır. Süre hak düşürücü niteliktedir; geçtikten sonra yapılan başvuru esasa girilmeden reddedilir.
Gerçek Red ile Hükmen Red Ayrımı
Terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse, mirasçının ayrıca red beyanında bulunmasına gerek olmayan bir durum söz konusu olabilir; bu hâlde mirasın hükmen reddedilmiş sayıldığının tespiti istenir. İki yol arasındaki fark yalnızca teorik değildir: görevli mahkeme, husumetin yöneltileceği taraflar ve süre rejimi değişir. Alacaklının başlattığı takip devam ederken açılacak davanın türü de bu ayrıma göre belirlenir.
Redden Sonra Paylaşım Nasıl Kurulur
Bir mirasçının reddi, payının kendiliğinden diğerlerine geçmesi sonucunu doğurabilir ve zincirleme red gerekliliği yaratır. Alt soyun tamamı reddederse tereke farklı bir tasfiye rejimine girer. Paylaşım aşamasında tereke tespiti, taşınmaz ve banka kayıtlarının çıkarılması, muvazaalı devir iddiaları ile saklı pay tartışmaları aynı dosyada birleşebilir; bu nedenle red kararı verilirken paylaşım stratejisinin de düşünülmesi gerekir.
Uygulamada Kaybettiren Ayrıntılar
- Terekeye ait bir malı kullanmak veya satmak suretiyle mirası benimsemiş sayılmak
- Reddin sadece bazı mirasçılar için yapılıp diğer derecelerin atlanması
- Beyanın yetkisiz sulh hukuk mahkemesine sunulması
- Vekâletnamede red konusunda özel yetkinin bulunmaması
- Terekedeki borç kalemlerinin listelenmeden karar verilmesi
Önerilen İşlem Sırası
Nüfus kayıt örneği ve mirasçılık belgesi alınır, terekenin aktif ve pasifi kabaca çıkarılır, borç yükü tespit edilir, red mi kabul mü kararı buna göre verilir ve beyan yetkili mahkemeye zamanında sunulur. Alacaklı takipleri varsa aynı anda takip dosyalarına da bakılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatır. Terekenin içeriği ve öğrenme tarihleri kişiden kişiye değiştiği için, karar vermeden önce dosyanızı bir avukatla birlikte değerlendirmeniz uygun olur.