Miras, mirasçıya yalnızca mal varlığını değil borçları da geçirir. Bu nedenle terekenin borca batık olduğu durumlarda reddi miras, mirasçıyı kişisel mal varlığıyla sorumluluktan kurtaran kritik bir imkândır. Rehber, süre ve usul boyutunu ele alır.
Ret Süresinin Başlangıcı
TMK, mirasın reddi için yasal mirasçılar bakımından miras bırakanın ölümünü öğrenmeden itibaren işleyen bir süre öngörür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılabilir. Bu yüzden öğrenme tarihi belgeyle desteklenmelidir.
Gerçek Ret ve Hükmi Ret
- Gerçek ret: Mirasçının sulh hukuk mahkemesine yazılı beyanla başvurması
- Hükmi ret: Ölüm anında terekenin borca batık olduğunun açıkça belli olması hâlinde kabul edilen ret
Hükmi ret, süre koşulundan bağımsız işlese de, alacaklının dava açması hâlinde borca batıklığın ispatı gerekebilir.
Terekenin Durumunun Belirlenmesi
Mal varlığının mı yoksa borcun mu ağır bastığı belirsizse, mirasçı terekenin resmi defterinin tutulmasını isteyebilir. Bu envanter, karar vermeden önce net bir tablo sunar ve aceleci ret ya da kabulün önüne geçer.
Ret Sonrası Sıra
Bir mirasçının reddi, payın alt veya yan soydaki diğer mirasçılara geçmesine yol açabilir. Bu nedenle ret kararı aile içinde koordineli düşünülmelidir; aksi hâlde borç bir sonraki mirasçıya kayabilir.
Usul ve Yetkili Mahkeme
Ret beyanı ve tereke işlemleri HMK usulüyle sulh hukuk mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme genellikle miras bırakanın son yerleşim yeridir.
Terekenin gerçek durumu ve süreler her dosyada farklıdır; karar vermeden önce tereke tablosunu bir miras hukuku uzmanıyla değerlendirmeniz önemlidir.